Badania wykopaliskowe w Sobocie. Fot. materiały prasowe

Badanie: neolityczni budowniczowie monumentalnych grobowców nie degradowali pierwotnych lasów

Ludność kultury pucharów lejkowatych, znana z budowy monumentalnych grobowców sprzed 5,6 tys. lat, nie niszczyła bezmyślnie pierwotnych lasów. Prowadziła zrównoważoną gospodarkę w harmonii z ekosystemem – wynika z badania dawnych osadów jeziornych w podpoznańskiej Sobocie i stanowiska archeologicznego.

  •  Ogólny widok krajobrazu pustyni Atbai. Fot. The Atbai Survey Project

    Setki monumentalnych konstrukcji grobowych odkryto w Afryce dzięki analizie zdjęć satelitarnych

    Aż 260 monumentalnych konstrukcji grobowych, związanych z dawnymi społecznościami pasterskimi, odkryto na pustynnym obszarze Atbai w Afryce, dzięki analizie zdjęć satelitarnych. Według dr Marii C. Gatto z PAN mamy do czynienia nie z pojedynczymi zabytkami, lecz rozległą tradycją kulturową.

  • Źródło: dr Aleksandra Grzegorska

    Chełm/ Pasożyty w pochówkach sprzed 500 lat pomogły odtworzyć dietę i warunki życia mieszkańców

    W pochówkach Chełmian sprzed ok. 500 lat naukowcy zidentyfikowali osiem gatunków pasożytów. U większości osób stwierdzono tzw. wielopasożytnictwo, co mogło negatywnie wpływać na zdrowie. Chętnie żywili się oni roślinami wodnymi i najprawdopodobniej używali ludzkich i zwierzęcych odchodów jako nawozu.

  • Fot. prof. Miłosz Giersz/ Uniwersytet Warszawski

    Peru/Szczątki otaczanych czcią, nagich psów peruwiańskich odkryli polscy archeolodzy

    Szczątki należące do rasy nagich psów peruwiańskich, sprzed około 1,3 tys. lat, zidentyfikowali archeolodzy na stanowisku Castillo de Huarmey w Peru. Rasa ta uznawana jest za część dziedzictwa kulturowego Peru. Psy prawdopodobnie otaczano szczególną opieką i w wieku szczenięcym żywiono jak dzieci.

  • 20.09.2020. Jezioro Lednica. PAP/Archiwum Kalbar

    Prof. Figlerowicz: genetyka Piastów to wielka i skomplikowana mozaika, będziemy ją dalej odtwarzać

    Genetyka Piastów to skomplikowana mozaika, którą będziemy odtwarzać w kolejnych latach. Nasze badania tworzą zręby drzewa genealogicznego europejskich rodów królewskich - mówi PAP prof. Marek Figlerowicz. Naukowcy planują m.in. powtórne badania szczątków Krzywoustego, Hermana i cmentarzysk na Lednicy.

  • Źródło: Kamil Kopij

    Jak gestykulowano na Forum Romanum?

    W starożytnym Rzymie skuteczność mówców politycznych zależała nie tylko od siły argumentów, ale też od gestykulacji. Zmiany w układzie architektonicznym Forum Romanum wpływały na to, że coraz mniej osób w pełni odbierało przekaz retorów, a z czasem polityka stała się zhierarchizowana i kontrolowana.

  • Fragmenty naczyń Pucharów Dzwonowatych z obiektów obrzędowych w Supraślu. Fot. Miron Bogacki.

    Pozostałości napojów alkoholowych w naczyniach sprzed 4,5 tys. lat odkryto na Podlasiu

    Ślady sfermentowanych napojów alkoholowych przypominających piwo lub tzw. Nordic grog zidentyfikowali naukowcy UW i PŁ w naczyniach ceramicznych sprzed 4,5 tys. lat, które odkryto na Podlasiu. To najwcześniejsze ślady chemiczne sfermentowanych napojów alkoholowych w tym regionie.

  • Plansza wyryta w bloku kamiennym znalezionym we wschodniej części miasta (fot. Zofia Kowarska)

    Pasterskie łamigłówki, wyryte w kamieniach Ptolemais

    Ruiny starożytnego miasta Ptolemais pełne są kwadratowych plansz z licznymi wyżłobieniami. Archeolożka współpracująca z UW Zofia Kowarska odkryła już ponad 100 takich plansz. - Na przestrzeni wieków łamali sobie na nich głowy pasterze, którzy wypasając zwierzęta spędzali czas na grach przypominających warcaby lub kółko i krzyżyk - mówi PAP archeolożka.

  • Prof. UAM Elena Klenina i prof. Andrzej B. Biernacki, pierwsi współautorzy artykułu; źródło: UAM; portal uniwersyteckie.pl

    Badania starożytnych nocników - odkryto ślady pasożytów jelitowych

    W rzymskich nocnikach z Novae oraz Marcianopolis (Bułgaria) z pierwszych wieków n.e. polscy badacze odkryli jaja tasiemca (Taenia sp.), ślady pasożyta wywołującego czerwonkę oraz pierwotniaka Cryptosporidium parvum. Wyniki zmieniają wyobrażenia o historii rozprzestrzeniania się chorób pasożytniczych.

  • Zestaw do picia ze Sławęcinka. Puchar został znaleziony w dwóch częściach, w odrębnych jamach. Rekonstrukcja naczyń do ich pełnych form opiera się na fragmentach ceramiki wykorzystanych do analiz biomolekularnych (fotografia autorstwa W. Ochotnego). Źródło: Praehistorische Zeitschrift

    Ślady mlecznych biesiad bez laktozy sprzed 5,5 tys. lat

    Zestaw naczyń ceramicznych, z których około 5,5 tys. lat temu pijano napoje mleczne o obniżonej zawartości laktozy - odnaleźli archeolodzy w Sławęcinku na Kujawach. Naczyń tych używano przy specjalnych okazjach, prawdopodobnie rytualnych biesiadach, być może towarzyszących pogrzebom.

Najpopularniejsze

  • 11.02.2026. Wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego Karolina Zioło-Pużuk. PAP/Paweł Supernak

    Zioło-Pużuk: koniec z gonitwą za punktami, liczyć się będzie poziom badań i jakość miejsca pracy

  • Popularyzatorzy Nauki poszukiwani! Ruszają zgłoszenia do prestiżowego konkursu

  • Polski wynalazca: w Polsce barierą dla kolei magnetycznej jest mentalność

  • Archeolodzy chcą rozwikłać sekret szkieletów w domu Göringa w Wilczym Szańcu

  • Walka z dezinformacją ma być ustawową rolą uczelni. Prof. Jemielniak: ucierpią badania ryzykowne

  • New Dehli. Fot. Adobe Stock

    W końcu wieku w wielkich miastach będzie mieszkało 38 proc. wszystkich ludzi

  • Odkryto, dlaczego z wiekiem przybywa tłuszczu na brzuchu

  • Brak aktywności fizycznej to systemowa porażka, a nie tylko kwestia stylu życia

  • Im więcej wypijamy kawy, tym mniejsze ryzyko poważnych schorzeń wątroby

  • Pobliska superziemia może się nadawać do życia lepiej niż sądzono

Fragmenty wyolbrzymionych figur antropomorficznych. Zniszczenia powstały pod wpływem czynników atmosferycznych. Źródło: dr Paweł Polkowski

Egipt/ Prehistoryczni twórcy petroglifów świadomie niuansowali przedstawianą rzeczywistość

Prehistoryczni twórcy petroglifów z Oazy Dachla przedstawiali relacje ludzi i zwierząt na co najmniej dwa sposoby. Wyolbrzymione postacie harmonijnie współistnieją ze zwierzętami, zaś zupełnie inne pojawiają się w scenach polowań. Z analizy wynika, że świadomie opowiadano o różnych aspektach rzeczywistości.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera