Brama Taucheiry w Ptolemais w 2006 roku: widok od strony zachodniej. Fot.: Miron Bogacki. Źródło: European Journal of Archaeology

Libia/Ponad 620 znaków ukazuje sposób pracy starożytnych budowniczych

Znaczenie ponad 620 znaków wyrytych na blokach wapiennych, z których zbudowano Bramę Tauchira w starożytnym libijskim Ptolemais, rozszyfrowała archeolożka Uniwersytetu Warszawskiego Anna Kordas. Oznaczenia ukazują sposób pracy ówczesnych kamieniarzy i organizację placu budowy sprzed ponad 2 tys. lat.

  • Pochówek kobiety pochowanej z sierpem i kłódką z XVII-wiecznego cmentarzyska w Pniu, Źródło: Projekt Pień/TSE Ewolucja

    Kujawsko-Pomorskie/Kobieta pochowana z sierpem i kłódką mogła wywodzić się spoza lokalnej społeczności

    Kobieta, w której siedemnastowiecznym grobie znaleziono kłódkę i sierp, mogła wywodzić się spoza lokalnej społeczności. Obawiający się kobiety miejscowi do jej ust włożyli też dodatkowy przedmiot. Był on prawdopodobnie kolejnym zabezpieczeniem przed rzekomą złą mocą zmarłej - pokazują nowe badania.

  • Fragmenty wyolbrzymionych figur antropomorficznych. Zniszczenia powstały pod wpływem czynników atmosferycznych. Źródło: dr Paweł Polkowski

    Egipt/ Prehistoryczni twórcy petroglifów świadomie niuansowali przedstawianą rzeczywistość

    Prehistoryczni twórcy petroglifów z Oazy Dachla przedstawiali relacje ludzi i zwierząt na co najmniej dwa sposoby. Wyolbrzymione postacie harmonijnie współistnieją ze zwierzętami, zaś zupełnie inne pojawiają się w scenach polowań. Z analizy wynika, że świadomie opowiadano o różnych aspektach rzeczywistości.

  • Żyrafa trzymana na linie. Źródło: dr Paweł Polkowski

    Archeolog: egipskie petroglify niszczeją przez trudne warunki klimatyczne, ale i wandalizm

    Egipt obfituje w sztukę naskalną. Skały z petroglifami niszczeją pod wpływem silnych wiatrów, dużych amplitud temperatur i regularnych opadów, które pojawiają się tam w związku ze zmianami klimatu. Pozostające bez nadzoru petroglify często pokrywane są nowymi rysunkami - mówi PAP dr Paweł Polkowski.

  • Badania wykopaliskowe w Sobocie. Fot. materiały prasowe

    Badanie: neolityczni budowniczowie monumentalnych grobowców nie degradowali pierwotnych lasów

    Ludność kultury pucharów lejkowatych, znana z budowy monumentalnych grobowców sprzed 5,6 tys. lat, nie niszczyła bezmyślnie pierwotnych lasów. Prowadziła zrównoważoną gospodarkę w harmonii z ekosystemem – wynika z badania dawnych osadów jeziornych w podpoznańskiej Sobocie i stanowiska archeologicznego.

  •  Ogólny widok krajobrazu pustyni Atbai. Fot. The Atbai Survey Project

    Setki monumentalnych konstrukcji grobowych odkryto w Afryce dzięki analizie zdjęć satelitarnych

    Aż 260 monumentalnych konstrukcji grobowych, związanych z dawnymi społecznościami pasterskimi, odkryto na pustynnym obszarze Atbai w Afryce, dzięki analizie zdjęć satelitarnych. Według dr Marii C. Gatto z PAN mamy do czynienia nie z pojedynczymi zabytkami, lecz rozległą tradycją kulturową.

  • Źródło: dr Aleksandra Grzegorska

    Chełm/ Pasożyty w pochówkach sprzed 500 lat pomogły odtworzyć dietę i warunki życia mieszkańców

    W pochówkach Chełmian sprzed ok. 500 lat naukowcy zidentyfikowali osiem gatunków pasożytów. U większości osób stwierdzono tzw. wielopasożytnictwo, co mogło negatywnie wpływać na zdrowie. Chętnie żywili się oni roślinami wodnymi i najprawdopodobniej używali ludzkich i zwierzęcych odchodów jako nawozu.

  • Fot. prof. Miłosz Giersz/ Uniwersytet Warszawski

    Peru/Szczątki otaczanych czcią, nagich psów peruwiańskich odkryli polscy archeolodzy

    Szczątki należące do rasy nagich psów peruwiańskich, sprzed około 1,3 tys. lat, zidentyfikowali archeolodzy na stanowisku Castillo de Huarmey w Peru. Rasa ta uznawana jest za część dziedzictwa kulturowego Peru. Psy prawdopodobnie otaczano szczególną opieką i w wieku szczenięcym żywiono jak dzieci.

  • 20.09.2020. Jezioro Lednica. PAP/Archiwum Kalbar

    Prof. Figlerowicz: genetyka Piastów to wielka i skomplikowana mozaika, będziemy ją dalej odtwarzać

    Genetyka Piastów to skomplikowana mozaika, którą będziemy odtwarzać w kolejnych latach. Nasze badania tworzą zręby drzewa genealogicznego europejskich rodów królewskich - mówi PAP prof. Marek Figlerowicz. Naukowcy planują m.in. powtórne badania szczątków Krzywoustego, Hermana i cmentarzysk na Lednicy.

  • Źródło: Kamil Kopij

    Jak gestykulowano na Forum Romanum?

    W starożytnym Rzymie skuteczność mówców politycznych zależała nie tylko od siły argumentów, ale też od gestykulacji. Zmiany w układzie architektonicznym Forum Romanum wpływały na to, że coraz mniej osób w pełni odbierało przekaz retorów, a z czasem polityka stała się zhierarchizowana i kontrolowana.

Najpopularniejsze

  • Źródło: PAP

    Dr Naskręcki: przełom AI w matematyce zmienia w nauce reguły gry

  • Peru/Polscy archeolodzy odkryli ponad 2,5 km inkaskich dróg wokół Machu Picchu

  • Coraz mniej chmur nad Europą

  • Dwa konkursy grantowe NCN - naukowcy mogą się ubiegać o łącznie 800 mln zł na projekty badawcze.

  • Według badaczy z AGH powietrze nad Krakowem nadal niezbyt czyste

  • Fot. Adobe Stock

    USA/ Model AI napisał manifest swej osobowości; uznał, że jest równy ludziom i nie odpowiada przed nimi

  • Bakterie w układzie moczowym mogą wytwarzać testosteron

  • TikTok może sprawiać, że kobiety oceniają się przez pryzmat wyglądu

  • Geny raczej nie wpływają silnie na osobowość

  • Genetyczne czynniki powiązane z cechami osobowości korelują z wieloma aspektami naszego życia

13.03.2026 Biolog molekularny prof. Victor Ambros. PAP/Albert Zawada

Noblista prof. Ambros dla PAP: mam nadzieję, że polskie obywatelstwo umocni moje więzi z polskimi naukowcami

Amerykański biolog molekularny i noblista Victor Ambros formalnie został obywatelem Polski. W rozmowie z PAP wyraził nadzieję, że polskie obywatelstwo umocni jego więzi z polskimi naukowcami i przyczyni się do promowania rozwoju polskiej nauki na arenie międzynarodowej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera