Credits: Marcin Muszyński, Faculty of Physics, University of Warsaw „Faza nadstała (supersolid) to niezwykły stan materii, który łączy nadciekłość ze spontanicznym tworzeniem się okresowej, przypominającej kryształ struktury”

Płyn o strukturze kryształu… ze światła. Uzyskano fazę nadstałą w temperaturze pokojowej

Nową fazę materii kwantowej, łączącą cechy płynu pozbawionego lepkości i uporządkowanej struktury krystalicznej, uzyskali w temperaturze pokojowej fizycy z Warszawy. Do utworzenia tzw. fazy nadstałej wykorzystali światło uwięzione w mikrownęce optycznej. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Science Advances”.

  • Fot. Adobe Stock

    Międzynarodowy zespół badawczy eksperymentu STAR: proton to więcej niż trzy kwarki

    Każdy proton i neutron ma liczbę barionową równą 1. Dotąd zakładano, że przenoszą ją trzy tworzące cząstkę kwarki. Pomiary eksperymentu STAR wskazują, że może być związana również ze szczególnym połączeniem gluonów – cząstek spajających wnętrze protonu.

  • Fot. Adobe Stock

    Jak z kwarków powstają cząstki?

    Choć kwarki należą do podstawowych składników materii, nigdy nie udało się zaobserwować żadnego z nich w pojedynkę. Zawsze pozostają związane w większe cząstki. Fizycy z międzynarodowego eksperymentu ALICE w CERN, wśród nich naukowcy z Polski, zbadali, jak przebiega proces, w którym kwarki i gluony tworzą cząstki możliwe do zarejestrowania w detektorach.

  • Adobe Stock
    Technologia

    Czy da się zrobić szkło z metalu?

    Metale kojarzą się z twardymi kryształami, a szkło z kruchym i przezroczystym materiałem. Tymczasem istnieją szkła metaliczne, które łączą wytrzymałość metalu z nietypowymi właściwościami wynikającymi z nieuporządkowanej struktury atomowej. Naukowcy z Politechniki Warszawskiej sprawdzili, jak szybko trzeba schładzać ciekły pallad, by nie dopuścić do jego krystalizacji. Okazało się, że nawet setki miliardów stopni na sekundę mogą nie wystarczyć.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Fizycy z UJ chcą wykorzystać defekty diamentu do podglądania pracy białek

    Białka zmieniają kształt, a te zmiany decydują o ich działaniu. Czujniki ukryte tuż pod powierzchnią diamentu mają pomóc śledzić pojedyncze cząsteczki. Projekt kierowany przez fizyków z Uniwersytetu Jagiellońskiego rozwija pomysł, którego ważne elementy sprawdzono już w eksperymentach.

  • Fot. Patryk Klochowicz
    Technologia

    Autonomiczny robot w IChO PAN odkrywa nieznane reakcje chemiczne

    Robot sterowany sztuczną inteligencją z Instytutu Chemii Organicznej PAN odkrył cztery nieopisane dotąd reakcje chemiczne. Urządzenie samodzielnie prowadziło eksperymenty oraz analizowało ich wyniki, przyspieszając pracę naukowców.

  • fot. materiały prasowe
    Popularyzacja

    Zapytaj fizyka, tym razem o IceCube, antarktyczny lód i odkrywanie tajemnic Wszechświata

    „IceCube: jak antarktyczny lód pomaga odkrywać tajemnice Wszechświata – Nobel 2026" to kolejny wykład z serii „Zapytaj fizyka” na FUW. Już w czwartek 5 listopada wygłosi go dr Magdalena Posiadała-Zezula.

  • Badanie: bateria też się męczy. Dlaczego nie zawsze warto ładować ją do pełna

    Więcej energii na jednym ładowaniu może oznaczać szybsze zużycie akumulatora. Badania fizyko-chemików z Warszawy pokazują, jak głębokie ładowanie uszkadza materiał katody. Pomagają też zrozumieć sens funkcji, która zatrzymuje ładowanie telefonu przed osiągnięciem 100 procent.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

    Nagroda Nobla z fizyki za badania neutrin w lodzie Antarktydy

    Belgijski fizyk Francisa Halzen został we wtorek laureatem Nagrody Nobla z fizyki. Komitet Noblowski docenił go za pomysł gigantycznego detektora nieuchwytnych cząstek zanurzonego w lodach Antarktydy. Co ciekawe, tę koncepcję przyszły noblista przedstawił w 1988 r. w Łodzi.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

    Badaczki z NCBJ: nagrodzony Noblem eksperyment pozwala śledzić cząstki z odległych części kosmosu

    Detektor IceCube, którego koncepcję stworzył tegoroczny laureat Nobla z fizyki Francis Halzen, to nieocenione źródło wiedzy dla astrofizyków. Wysokoenergetyczne cząstki, które rejestruje mogą powstawać w odległych częściach kosmosu - wskazały w rozmowie z PAP ekspertki z Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

Najpopularniejsze

  • Fot. materiały prasowe MNiSW

    Dziesięć uczelni laureatami II edycji programu Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza

  • Naukowczynie PAN zbadają psychologiczne konsekwencje kontaktu człowieka z AI

  • Międzynarodowy zespół badawczy eksperymentu STAR: proton to więcej niż trzy kwarki

  • Znamy finalistów konkursu Popularyzator Nauki

  • Naukowiec CBK PAN: Mars nie jest geologicznie martwy, tylko uśpiony

  • Fot. Adobe Stock

    Badanie: lekarze przyjmujący pieniądze i prezenty od firm farmaceutycznych częściej przepisują leki

  • USA/ Napoje energetyczne powiązano z zawałami serca u młodych dorosłych

  • Czerwień zaszkodziła Majom

  • Badania na myszach podważają część wcześniejszych ustaleń dotyczących psylocybiny

  • Kości mogą spowalniać starzenie się całego organizmu

Fot. Adobe Stock

Międzynarodowy zespół badawczy eksperymentu STAR: proton to więcej niż trzy kwarki

Każdy proton i neutron ma liczbę barionową równą 1. Dotąd zakładano, że przenoszą ją trzy tworzące cząstkę kwarki. Pomiary eksperymentu STAR wskazują, że może być związana również ze szczególnym połączeniem gluonów – cząstek spajających wnętrze protonu.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera