Źródło: Adobe Stock

Jak ciasna przestrzeń zmienia zachowanie ciekłego kryształu

Ciekłe kryształy kojarzą się z ekranami LCD, ale dla naukowców są materiałami, których strukturę i właściwości można stroić. Sama geometria przestrzeni, którą wypełnimy ciekłym kryształem, tj. nanokanały o średnicy od kilku do kilkuset nanometrów, potrafi zmienić porządek wewnątrz jego struktury, a tym samym jego właściwości optyczne.

  • Fot. Adobe Stock

    Użyteczne związki organiczne z gazów cieplarnianych

    Dwutlenek węgla i metan to duet, który najczęściej pojawia się w rozmowach o ociepleniu klimatu. Naukowcy z Polski, Czech i Francji pokazują jednak, że w odpowiednich warunkach oba gazy mogą stać się surowcem. Potrzebny jest katalizator, który uruchomi reakcję CO2 i CH4 we właściwym kierunku i pozostanie trwały.

  • Źródło: Adobe Stock

    Fizyk: nie zmiana stanu skupienia śniegu, ale dopływ masy zwiększa obciążenie dachu

    Co roku w okresie zimowym dochodzi do uszkodzeń dachów i konstrukcji spowodowanych nadmiernym obciążeniem śniegiem. Decydujące znaczenie mają tu nie same zmiany stanu skupienia śniegu, lecz dopływ dodatkowej masy w postaci kolejnych opadów – tłumaczy fizyk prof. Andrzej Wysmołek.

  • Fot. Adobe Stock

    Wodór z wody i światła

    Pomysł fotokatalizatora, który wytwarza wodór bez chemicznych dodatków i działa także w wodzie morskiej, przedstawił zespół naukowców z udziałem badaczy z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kluczem są pojedyncze atomy niklu na zmodyfikowanym materiale węglowo-azotowym oraz mechanizm, w którym nadtlenek wodoru pojawia się tylko na chwilę jako etap pośredni.

  • Fot. Adobe Stock
    Technologia

    Rentgenowska linia XMaS pomaga w opracowaniu technologii odzyskiwaniu metanu

    XMaS brzmi niemal jak Boże Narodzenie, ale fizycy używają tego skrótu do szczególnej wiązki promieni X. W europejskim synchrotronie ESRF zespół z udziałem polskich naukowców podgląda „na żywo”, jak atomy miedzi w zeolicie przemieszczają się podczas aktywacji katalizatora.

  • Fot. Adobe Stock

    Nowy rodzaj emiterów światła kwantowego - na wyciągnięcie ręki

    W technologiach kwantowych ważna jest umiejętność uzyskiwania pojedynczych bliźniaczo podobnych fotonów. Badacz z CFT PAN pokazał, jak można poprawić jakość źródeł światła, czyniąc z celu, w który uderza laser - dobre do kontrolowania źródło fotonów.

  • Fot. Grzegorz Krzyżewski/ ICHF PAN
    Nagrody

    Mateusz Zarzeczny z FUW zdobywcą Złotego Medalu Chemii 2025

    Mateusz Zarzeczny z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego otrzymał Złoty Medal Chemii 2025. Jego zwycięska praca dyplomowa „Wielopoziomowa kontrola właściwości chiroptycznych w morfologicznie chiralnych fazach ciekłokrystalicznych”. W tym roku do konkursu zgłoszono aż 61 prac z 15 uczelni - podali organizatorzy.

  • Odpowiedniość strukturalna między fulerenami boru a dwuwymiarowymi borofenami. Klaster B₄₀ odpowiada warstwie χ₃, natomiast B₆₅ odpowiada warstwie β₁₂. (Źródło: N. Gonzalez Szwacki, Wydział Fizyki UW).

    Od fulerenów do struktur 2D: przepis na projektowanie nanostruktur boru

    Fizyk z UW opracował model wyjaśniający różnorodność nanostruktur boru, od pustych w środku klastrów molekularnych po ultracienkie warstwy 2D. Odkrycie to pozwala nie tylko zrozumieć istniejące nanostruktury boru, lecz także przewidywać i projektować nowe materiały o pożądanych właściwościach.

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy udowodnili istnienie tetrakwarków

    W tunelu Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC) fizycy z całego świata, w tym z Polski, badają egzotyczne cząstki złożone z czterech kwarków powabnych. Te cząstki dotychczas były jedynie równaniem wyprowadzonym przez teoretyków, teraz po raz pierwszy udowodniono ich istnienie.

  • Fot. Adobe Stock
    Technologia

    Polscy fizycy budują superczułe radio na atomach

    Tam, gdzie zwykłe anteny zaczynają przeszkadzać, do gry wchodzi radio na atomach. Mikrofale delikatnie zmieniają stan atomów rubidu, a lasery zamieniają te zmiany w czytelny sygnał. Taki odbiornik jest superczuły i wyjątkowo cichy dla otoczenia. Powstał właśnie w laboratoriach Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Najpopularniejsze

  • Fot. materiały prasowe

    Polska Stacja Polarna na Spitsbergenie rekrutuje uczestników kolejnej wyprawy

  • Strategia równości, kwoty w gremiach i feminatywy - bilans prac Rady ds. Kobiet przy MNiSW

  • Prof. Białek: Blue Monday to jedna z „teorii zombie” - choć nauka ją „zabiła”, dalej trwa w pamięci

  • Politolożka: nastąpiła erozja wolności akademickiej; Polska jest w „kategorii B”

  • Znamy „Archeologiczne Sensacje” 2025

  • Fot. Adobe Stock

    Zbyt krótki sen skraca życie bardziej niż zła dieta i brak ruchu

  • Nowy indeks cytowań publikacji naukowych

  • Niektóre psy uczą się słów poprzez podsłuchiwanie opiekunów

  • USA/ Kapsuła z chorym astronautą bezpiecznie wróciła na Ziemię

  • 10 minut intensywnego ruchu może hamować rozwój raka jelita grubego

Fot. Adobe Stock

Badanie: miejskie ptaki w Europie uciekają szybciej przed kobietami niż przed mężczyznami

Żyjące w miastach Europy ptaki uciekają szybciej przed kobietami niż mężczyznami – zaobserwowali naukowcy z międzynarodowego zespołu, m.in. z Polski. Jak piszą na łamach „People and Nature”, różnica w dystansie ucieczki, związana z płcią obserwatora, jest znacząca i stała.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera