Pięściaki wraz z narzędziami otoczkowymi należą do najstarszych narzędzi kamiennych wytwarzanych przez człowieka. Znane są z dolnopaleolitycznych stanowisk Afryki, Bliskiego Wschodu, Europy i Azji Zachodniej. Najstarsze z nich liczą ok. 1,5 mln lat. 

W kolekcji Muzeum Archeologicznego znajduje się kilka pięściaków, ale na potrzeby wystawy zaprezentowano najstarszy, nie do końca obrobiony i najbardziej masywny z wszystkich.

Pięściaki powstawały w rezultacie redukcji bryły kamienia lub krzemienia, dlatego określa się je mianem narzędzi rdzeniowych. Ich cechą charakterystyczną jest owalny, migdałowaty kształt.

Formowano je oddzielając naprzemiennie, przy użyciu twardego tłuka kamiennego, drobne odłupki wzdłuż krawędzi bryły surowca. Dzięki temu powstawała ostra krawędź tnąca. Pod koniec obróbki, w momencie kiedy wyrównywano jego krawędzie, stosowano miękkie tłuki, czasami wykonane z poroża jelenia. Pięściaki były narzędziami wielofunkcyjnymi stosowanymi m.in. do ćwiartowania zwierząt, filetowania mięsa, rozbijania kości celem wydobywania szpiku.

Jak informuje kuratorka ekspozycji, dr Małgorzata Winiarska-Kabacińska, ideą wystaw "Bliskie spotkania z" jest pokazanie pojedynczych lub kilku zabytków, które nikną na standardowej wystawie pośród licznych artefaktów. Jej zdaniem, dzięki oddzielnemu zaprezentowaniu pojedynczych zabytków możliwe jest podkreślenie i uwypuklenie ich roli. SZZ

PAP - Nauka w Polsce

agt/ kap/