Fundacja Dla Przyrody podsumowała w czwartek sześć lat projektu „Wędrówki Lubelskich Żurawi”. Badania prowadzone są przede wszystkim w Poleskim Parku Narodowym i jego otulinie. Od 2021 r. nadajniki GPS dostało 21 żurawi. Zakłada się je młodym ptakom, zanim zaczną latać. Zasilane słońcem urządzenie monitoruje w locie pozycję ptaka zwykle co minutę, pozwala także odnotować wysokość, prędkość i ruch. 

Z badań wynika, że żurawie wybierają różne miejsca zimowania, a wędrówka każdego z nich wygląda inaczej. Po opuszczeniu Polski najczęściej odwiedzają Węgry, przy czym jedne zostają tam na zimę, inne lecą dalej – do Włoch, Francji, Hiszpanii, a nawet do Afryki Północnej.

- Nasze żurawie odwiedziły 20 krajów na dwóch kontynentach. Żurawie, których nadajniki zapisały co najmniej jedną pełną jesienną wędrówkę, przeleciały razem ponad 101 tys. km, czyli dwa i pół okrążenia Ziemi – poinformował prezes fundacji Kamil Stepuch.

Według monitoringu najdalej - w Algierii - zimuje Roskoszna. Polesia zaś w październiku 2022 r. leciała bez lądowania 33 godziny, tj. około 1360 km. W marcu 2023 r. przeleciała nad Alpami na wysokości około 3200 m.

Wśród monitorowanych żurawi jest też Czahar, który dostał nadajnik jako pisklę w 2022 r., sam założył gniazdo w Poleskim Parku Narodowym i wychował młode. Jego dwoje dzieci - Czarka i Czarek - także dostało nadajniki, tym samym można śledzić niemal całą rodzinę żurawi.

Badacze sprawdzili również, kiedy żurawie wyruszają na zimę. Według ustaleń lubelskich ekspertów ptaki zaczynają wędrówkę, gdy po deszczowym froncie przychodzi wyż. Analiza potwierdziła, że decydujące jest rosnące ciśnienie, a nie chłód.

Przez sześć lat zespół fundacji opisał 113 gniazd żurawi, a część z nich zlokalizowano za pomocą drona z kamerą termowizyjną. Każde gniazdo znajdowało się w wodzie, a od jej poziomu – jak podkreślono - zależy los lęgu, bo odpowiednia głębokość gwarantuje powodzenie. Woda odcina drogę lisom i innym drapieżnikom jak kuna leśna, wilk, kruk.

Wśród najważniejszych zagrożeń dla populacji żurawi eksperci wskazali m.in. osuszanie mokradeł i suszę, presję drapieżników, wczesne koszenie łąk, wycinki w okresie lęgowym oraz kolizje z liniami energetycznymi, drogami i turbinami wiatrowymi.

Fundacja dla Przyrody planuje stworzenie aplikacji, dzięki której będzie można śledzić wędrówki ptaków z nadajnikami na mapie. Zespół pracuje też nad albumem edukacyjnym o żurawiach. 

Od 2021 r. transmisje i filmy na kanale YouTube fundacji obejrzano ponad 1,6 mln razy, a widzowie pochodzili ze 124 krajów.

Żuraw jest najwyższym ptakiem w Polsce, może osiągnąć ok. 1,2 m. Rozpiętość jego skrzydeł wynosi do 2,4 m. Waży od 4 do 6 kg. Charakterystyczny klangor żurawi powstaje dzięki zapętlonej tchawicy, dzięki czemu słychać go już z kilku kilometrów.

Żuraw jest symbolem Poleskiego Parku Narodowego. (PAP)

gab/  agt/