Butlogłów północny znany też jako wal butelkonosy północny (Hyperoodon ampullatus) to gatunek ssaka morskiego z rodziny zyfiowatych (Ziphiidae). Te przypominające wielkie delfiny walenie zamieszkują odległe zakątki oceanu i większość czasu spędzają na głębokich nurkowaniach w poszukiwaniu pożywienia. Dlatego trudno je obserwować i są słabo zbadane.

W raporcie z 1882 roku David Gray, dowódca statku wielorybniczego „Eclipse”, wspomniał, że obserwował tysiące butlogłowów północnych i zauważył u nich nietypową reakcję. „Stado nigdy nie opuszcza rannego towarzysza, dopóki ten żyje – pisał. - Zjawiają się przy nim z każdej strony świata, w doprawdy tajemniczy sposób”.

Hal Whitehead z Dalhousie University w Halifax (Kanada) prowadzi od lat 80. XX wieku badania nad lokalną grupą butlogłowów, które żyją w rejonie głębokiego podmorskiego kanionu, oddalonego o półtorej doby rejsu od Halifax.

Przez 37 lat naukowcy gromadzili bazę danych obejmującą zdjęcia zwierząt wykonane w momencie ich wynurzania się na powierzchnię. Poszczególne osobniki można na nich zidentyfikować na podstawie charakterystycznych znaków na płetwach.

Naukowcy oceniali kondycję wielorybów, sprawdzając, czy wyglądają na dobrze odżywione, czy też wychudzone. Przeciętnie 11 proc. osobników klasyfikowano jako będące w słabej kondycji. Badacze analizowali również, w jakim towarzystwie wieloryby pojawiały się na fotografiach.

W przypadku wielu ssaków gorsza kondycja wiąże się z osłabieniem więzi społecznych, bo słabszy osobnik skupia cały wysiłek na zdobywaniu pożywienia. Tymczasem było odwrotnie - schorowane wieloryby miały więcej kontaktów społecznych niż zdrowe osobniki i przebywały w liczniejszych grupach. Wygląda na to, że w trudnych chwilach wieloryby te potrafią otoczyć opieką potrzebujących.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ agt/