Rozstrzenie oskrzeli to przewlekła choroba płuc, charakteryzująca się trwałym i nieodwracalnym poszerzeniem dróg oddechowych, których ściany są pogrubione i/lub bliznowacieją. Trwałe poszerzenie dróg oddechowych prowadzi do zalegania gęstego śluzu i upośledzenia usuwania bakterii z płuc. Główne objawy to przewlekły kaszel – najsilniejszy rano lub po zmianie pozycji ciała, odkrztuszanie wydzieliny oraz duszność i nawracające zapalenia płuc lub oskrzeli.

Szacuje się, że na całym świecie rozstrzenie oskrzeli diagnozuje się u ponad miliona osób, z czego od 340 000 do 522 000 to osoby dorosłe w USA.

Rozstrzenie oskrzeli występują prawie dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Kobiety po menopauzie są bardziej narażone na rozwój rozstrzeni oskrzeli; jednak dotychczasowe badania nie pokazują jednoznacznie, jak długość życia reprodukcyjnego kobiety – od początku menstruacji do początku menopauzy – wpływa na to ryzyko.

W badaniu wzięło udział prawie 97 000 kobiet po menopauzie, uczestniczących w „Inicjatywie na rzecz zdrowia kobiet” WHI (Women’s Health Initiative). WHI to długoterminowe badanie stanu zdrowia, przeprowadzone w latach 1993–1998 z udziałem ponad 161 000 kobiet po menopauzie w 40 ośrodkach klinicznych w Stanach Zjednoczonych. Ponad połowa uczestniczek stosowała hormonalną terapię zastępczą (HRT)po menopauzie.

Naukowcy zbadali, czy długość życia reprodukcyjnego uczestniczki (z terapią hormonalną i bez niej) oraz wiek, w którym kobieta rozpoczęła menopauzę, były powiązane z ryzykiem wystąpienia rozstrzeni oskrzeli u dorosłych.

Jak wykazała analiza, kobiety z krótszym okresem życia reprodukcyjnego były bardziej narażone na rozwój rozstrzeni oskrzeli. W przypadku braku terapii hormonalnej, kobiety z okresem życia reprodukcyjnego powyżej 40 lat miały o 22 proc. niższe ryzyko rozwoju rozstrzeni oskrzeli w porównaniu z kobietami, których okres życia reprodukcyjnego był krótszy niż 30 lat. Stosowanie terapii hormonalnej wiązało się z większym o 19 proc. ryzykiem rozwoju rozstrzeni oskrzeli.

„Nasze odkrycia sugerują, że zdrowie reprodukcyjne i czynniki hormonalne mogą odgrywać istotną rolę w ryzyku wystąpienia rozstrzeni oskrzeli u starszych kobiet” – powiedział dr Alexander I. Geyer z Cleveland Clinic, główny autor badania (DOI: 10.15326/jcopdf.2025.0740). „Potrzebne są dalsze prace, aby zrozumieć, jak hormony rozrodcze mogą wpływać na zdrowie dróg oddechowych i czy terapia hormonalna może wpływać na ryzyko rozstrzeni oskrzeli u kobiet po menopauzie”.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ zan/