Wyniki badania ukazały się w czasopiśmie „Science”.

El Nino jest naturalnym zjawiskiem klimatycznym występującym co kilka lat w strefie równikowej Pacyfiku. W normalnych warunkach, kiedy nie występuje, pasaty wiejące wzdłuż równika spychają ciepłe wody powierzchniowe na zachód, w kierunku Australii i Indonezji. Podczas El Nino wiatry te słabną, a ciepła woda przesuwa się z powrotem na wschód, ku wybrzeżom Ameryki Południowej, czemu towarzyszą zmiany cyrkulacji atmosferycznej i rozmieszczenia opadów.

Skutki El Nino nie ograniczają się jednak do Pacyfiku. Wpływa ono na pogodę w wielu częściach świata, zwiększając ryzyko m.in. susz, powodzi, pożarów oraz strat w rolnictwie.

Naukowcy chcieli sprawdzić, czy w ostatnich dekadach El Nino stało się silniejsze niż dawniej. Ponieważ bezpośrednie pomiary temperatury oceanów obejmują zbyt krótki okres, sięgnęli po koralowce, których skład chemiczny pozwala odtworzyć warunki panujące w wodach setki lat temu.

Przeanalizowali próbki pobrane z żywych koralowców oraz ze starych, martwych fragmentów ich kolonii. Badania prowadzili na Galapagos, ponieważ archipelag ten znajduje się w regionie, gdzie wpływ El Nino na temperaturę wód jest szczególnie silny.

Jak wyjaśnili autorzy publikacji, koralowce rosną, odkładając kolejne warstwy węglanu wapnia, zwykle w tempie 1-2 cm rocznie. Skład chemiczny tych warstw zależy m.in. od temperatury wody w czasie ich powstawania.

Zmierzyli więc proporcje różnych pierwiastków i izotopów w szkielecie koralowców, m.in. stosunek strontu do wapnia oraz proporcje izotopów tlenu.

Odtworzone w ten sposób zmiany temperatury pokazały wyraźną różnicę między ostatnimi dekadami a wcześniejszymi stuleciami. W ciągu ostatnich 40 lat wahania temperatury związane z El Nino były o ok. 36,5 proc. większe niż w okresie przedindustrialnym. Współczesne El Nino okazały się też dużo silniejsze niż w całym wcześniejszym okresie objętym badaniem.

- Nie było w przeszłości czasu, w którym El Nino byłyby tak silne jak obecnie. Wykazaliśmy też, że ich intensywność zmieniała się wraz ze wzrostem globalnej temperatury - powiedziała kierująca badaniem prof. Julia Cole.

Jak dodała, wzrost siły El Nino może mieć poważne konsekwencje. - Jeśli globalne ocieplenie wzmacnia El Nino, to możemy spodziewać się silniejszych ekstremalnych zjawisk klimatycznych i coraz większych strat. Żaden kraj nie jest w stanie w pełni zabezpieczyć się przed ich skutkami - podsumowała.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ bar/