Co roku około miliarda ludzi na całym świecie zapada na grypę, co prowadzi do nawet 650 tys. zgonów. Epidemie często mają charakter sezonowy, a ich przebieg różni się w zależności od strefy klimatycznej. O ile w regionach umiarkowanych sezon grypowy przypada na zimę, to w tropikach stały, choć niski poziom zachorowań jest zwykle przerywany dwoma rocznymi szczytami lub gwałtownym wzrostem w porze deszczowej.

Aleksandra Stamper z Brown University (USA) i jej współpracownicy zbadali, czy wilgotność właściwa – masa pary wodnej na jednostkę masy powietrza – może wyjaśnić te zróżnicowane wzorce. Wiadomo, że obniżona wilgotność właściwa zwiększa żywotność wirusa i jego transmisję (przenoszenie się na kolejne osoby) w chłodne zimy strefy umiarkowanej, ale mniej znana jest dynamika transmisji w tropikach.

Autorzy badania stworzyli model epidemii grypy, wykorzystując dane z monitoringu w skali krajowej i subkrajowej dla 81 lokalizacji w Ameryce Północnej i Południowej, a także lokalne dane klimatyczne. Zgodnie z modelem, połączony, nieliniowy wpływ wilgotności właściwej i temperatury może wyjaśnić czas występowania ognisk grypy zarówno w klimacie umiarkowanym, jak i tropikalnym.

Model ujawnia zależność w kształcie litery "U" między wilgotnością właściwą a transmisją, przy czym zarówno wysoka, jak i niska wilgotność właściwa wiąże się ze zwiększonym ryzykiem transmisji.

Model przewiduje również, że wraz z ociepleniem klimatu obszary umiarkowane mogą odnotować spadek szczytowej ilości zachorowań z powodu mniej suchych zim, podczas gdy na obszarach tropikalnych zachorowań będzie więcej wraz ze wzrostem wilgotności.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ zan/