Kopernik przyznaje Nagrodę Przewroty, by doceniać i wyróżniać innowacyjne i odważne inicjatywy edukacyjne, które mogą stać się inspiracją dla środowiska. Celem jest również wzmocnienie dyskusji o kształcie edukacji, jakiej współcześnie potrzeba.

W kategorii ogólnopolskiej do finału weszło European Rover Challenge – międzynarodowe zawody robotów marsjańskich organizowane przez Europejską Fundację Kosmiczną nadają nauce kontekst sportowej rywalizacji. Studenci prezentują swoje łaziki, a publiczność poznaje kosmiczne technologie. Kolejna inicjatywa, fundacja WEB-KORKI, wyrównuje szanse edukacyjne wychowanków domów dziecka poprzez regularne, indywidualne zajęcia online. Łączy podopiecznych z wolontariuszami i buduje relacje edukacyjne oparte na długofalowym kontakcie i trwałej więzi. KIOSKI TROSKI dotyczy zdrowia psychicznego i kultury; jest to interdyscyplinarny program szkoleniowy dla kadr kultury, rozwijający psychoedukację i dostarczający narzędzia do projektowania działań wspierających osoby w kryzysie psychicznym.

RÓWIEŚNICY to bezpłatny program profilaktyczny dla klas 7-8 szkół podstawowych i 1-2 szkół ponadpodstawowych, którego celem jest przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej (z naciskiem na cyberprzemoc) oraz diagnozowanie zjawiska przemocy rówieśniczej w szkole. Ostatni finalista w tej kategorii, S4ClimateKit, to eksperymentalny zestaw dydaktyczny, który zmienia szkolną edukację klimatyczną. Dzięki przyrządom pomiarowym uczniowie wcielają się w rolę badaczy klimatu, samodzielnie odkrywają zjawiska fizyczne i wyciągają wnioski z doświadczeń. Zestaw oferuje jakościowe, pronaukowe spojrzenie na edukację klimatyczną: skomplikowane procesy fizyczne przestają być teorią z podręcznika, a stają się czymś, co można zobaczyć, zmierzyć i zinterpretować.

W kategorii lokalnej do finału zaliczono Dziecięcy Uniwersytet Pogranicza – program realizowany w Sejnach, który łączy edukację i kulturę. Rozbudza w dzieciach ciekawość, wrażliwość i poczucie zakorzenienia oraz odpowiedzialności za lokalną, wielokulturową społeczność. Studio DE_HA to z kolei inicjatywa Fundacji Daj Herbatę, która holistycznie wspiera osoby wychodzące z kryzysu bezdomności w Warszawie i okolicach. Kolejny finalista - Szkolne kółko żużlowe w Kowalewie Pomorskim pokazuje, jak pasja nauczyciela oraz zakorzenienie w popularnym w tym regionie sporcie mogą wspierać wszechstronny rozwój dzieci i wzmacniać wartości obywatelskie.

Fo finału w kat. lokalnej zakwalifikowała się też inicjatywa Instytutu Genetyki Człowieka PAN w Poznaniu pt „Trening białych krwinek – jak działają szczepionki?”, która buduje międzypokoleniową społeczność świadomych odbiorców nauki, zamieniając niepokój w wiedzę i zrozumienie. Ostatnie działanie pt. Własne Pokoje – to osobne warsztaty dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów oraz opiekunek, realizowane przez warszawską Zachętę. Wykorzystują one sztukę współczesną jako narzędzie rozwoju i wzmacniania odporności psychicznej.

W kolejnym etapie kapituła honorowa wybierze po jednej zwycięskiej inicjatywie w każdej kategorii: lokalnej i ogólnopolskiej. Laureatów poznamy 22 maja 2026 r. podczas uroczystej gali w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.

Nauka w Polsce

zan/