Naukowcy z hiszpańskiego Uniwersytetu Kraju Basków zaproponowali opracowanie lepszych sposobów zapewnienia czystości próbek meteorytów analizowanych w laboratoriach. Okazuje się bowiem, że zdarzają się w nich różne zanieczyszczenia, w tym np. diamenty czy atrament, które dostają się do próbek w trakcie przygotowywania materiału do badań.
Badacze z Uniwersytetu Kraju Basków alarmują, że w przeanalizowanych przez nich kilku próbkach meteorytów marsjańskich zidentyfikowali różne zanieczyszczenia pochodzące od procesu przygotowywania próbek. Wskazano na konieczność stosowano ściślejszych protokołów chroniących przed błędną interpretacją składu kosmicznych skał.
Hiszpańska grupa ma spore doświadczenie w badaniach meteorytów, gdyż od 2014 roku współpracuje z NASA w tym zakresie. W szczególności do zadań badaczy należy ustalanie składu chemicznego i mineralogicznego meteorytów pochodzących z Księżyca i Marsa.
Meteoryty te docierają na Ziemię przelatując poprzez atmosferę, gdzie poddawane są dużym temperaturom i ciśnieniom oraz innym procesom, które zazwyczaj wytwarzają na nich skorupę. Do dokładnych badać trzeba więc przygotować próbki z wewnętrznych części meteorytu. W trakcie wiercenia i cięcia używane są różne narzędzia, rozpuszczalniki, smary. Dlatego próbki mogą zawierać zanieczyszczenia, których nie zawsze uda się w całości usunąć.
Do analizy zanieczyszczeń użyto spektroskopii ramanowskiej, która jest jedną z technik do pomiarów pozaziemskich skał. Mierzy się w niej tzw. promieniowanie Ramana (nieelastyczne rozpraszanie fotonów). Zbadano pod tym kątem sześć próbek meteorytów marsjańskich Miller Range (MIL) 090030, MIL 090032, MIL 090136, NorthWest Africa (NWA) 6148, NWA 10628 oraz NWA 1950. Trzy z nich należą do Amerykańskiej Antarktycznej Kolekcji Meteorytów, prowadzonej przez NASA we współpracy z różnymi instytucjami.
Zidentyfikowano siedem zanieczyszczeń, które można podzielić na dwie kategorie: powstałe podczas procesu przygotowywania próbki (np. fragmenty diamentów używanych do cięcia i polerowania) oraz wynikłe z procesu obróbki (np. niebieski atrament).
Problem czystości próbek laboratoryjnych jest także istotny dla misji kosmicznych przewidujących przywiezienie próbek z innych ciał niebieskich na Ziemię. Na przykład łazik Perseverance zbiera próbki z powierzchni Marsa, które być może kiedyś trafią na laboratoriów na Ziemi. Uniwersytet Kraju Basków będzie jedną z instytucji, która otrzyma je do analizy.
Analizy meteorytów są kluczowe dla badań planetarnych, dostarczają bowiem informacji o budowie ciał kosmicznych i ich pochodzeniu.
Wyniki analiz opublikowane zostały w czasopiśmie „Applied Geochemistry”. Pierwszy autorem pracy jest Leire Coloma z Uniwersytetu Kraju Basków (Hiszpania). (PAP)
cza/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
