Badania 112 prehistorycznych szkieletów z terenów dzisiejszej Holandii i Belgii pokazują, że miejscowa ludność znacznie dłużej niż sądzono pozostała społecznością łowców-zbieraczy. Nawet pierwsze gospodarstwa rolne w regionie zamieszkiwali potomkowie rdzennych mieszkańców, a nie napływowi rolnicy.
Międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem badaczy z Uniwersytetu w Lejdzie i LUMC opublikował na łamach czasopisma „Nature” wyniki analizy DNA 112 prehistorycznych szkieletów z terenów dzisiejszej Holandii. Wyniki wskazują, że proces przechodzenia od łowiectwa i zbieractwa do rolnictwa w zachodniej części Niderlandów miał znacznie bardziej złożony charakter, niż dotąd zakładano.
Szczególne poruszenie wywołało odkrycie w Nieuwegein, gdzie odnaleziono szkielet młodej kobiety, trzymającej w ramionach niemowlę. Analiza genetyczna wykazała, że około 4000 r. p.n.e. obie były w 100 proc. potomkiniami miejscowych łowców-zbieraczy – mimo że rolnictwo było już wówczas obecne w południowej części kraju, od około tysiąca lat.
Dotychczas sądzono, że wraz z pojawieniem się rolnictwa do regionu napłynęli nowi osadnicy z Anatolii, którzy stopniowo zastępowali lokalną ludność. Tymczasem badania sugerują, że w nizinnych, podmokłych rejonach zachodniej Holandii rdzenne społeczności długo zachowały odrębność genetyczną i kulturową. Rolnictwo było tam adaptowane stopniowo przez miejscowych, a nie narzucone przez przybyszy.
Naukowcy ustalili również, że jeśli dochodziło do domieszki genów rolników, to najczęściej za pośrednictwem kobiet. Świadczą o tym zmiany w strukturze chromosomu X w badanych szczątkach. Nie wiadomo jednak, czy migracje miały charakter dobrowolny, czy były wynikiem przymusu.
Kolejne zaskoczenie dotyczy okresu po 3000 r. p.n.e., kiedy większość Europy doświadczyła napływu ludów stepowych ze wschodu. W przeciwieństwie do innych regionów kontynentu, w zachodniej części Niderlandów nie odnotowano wówczas wyraźnego wzrostu udziału tzw. „stepowego” DNA. Wyraźna zmiana genetyczna nastąpiła dopiero około 2500 r. p.n.e., i to w stosunkowo krótkim czasie.
Badacze podkreślają, że odkrycia te zmieniają dotychczasowy obraz przemian demograficznych w Europie Północno-Zachodniej. Wskazują też, że procesy migracyjne i kulturowe były bardziej zróżnicowane regionalnie, niż wynikało to z wcześniejszych modeli.
Analiza genetyczna potwierdza jednocześnie, że ślady dawnych łowców-zbieraczy są nadal obecne w DNA współczesnych mieszkańców regionu, co świadczy o wielowiekowym mieszaniu się populacji.
Z Amsterdamu Patryk Kulpok (PAP)
pmk/ zan/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
