Fot. Adobe Stock

Kryształy inspirowane biologią odzyskują wodę z powietrza

Wzorując się na budowie pustynnych organizmów, naukowcy opracowali kryształy, które wyjątkowo skutecznie odzyskują wilgoć z powietrza. Zastosowane na dużą skalę, zdaniem badaczy, mogłyby pomóc w poradzeniu sobie z wodnym kryzysem, który dotyka wiele miejsc na świecie.

  • Kryształ cukru pod mikroskopem; Adobe Stock
    Popularyzacja

    Rozpoczął się Tydzień Kryształów w ramach Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024

    Trwający od poniedziałku Tydzień Kryształów jest kolejnym spośród "50 tygodni w Mieście Nauki” organizowanych w Katowicach i okolicznych miastach. Tygodnie tematyczne, poświęcone istotnym społecznie zagadnieniom, są częścią obchodów Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024.

  • Obraz tomograficzny trójwymiarowych dendrytów manganowych (źródło: Wydział Geologii Uniwersytetu Wiedeńskiego)

    Kiedy kryształ wygląda jak organizm: jak wzrastają dendryty mineralne

    Czasami kryształy przypominają nieco wyglądem żywe organizmy. Międzynarodowy zespół badawczy z udziałem Polaków opisał proces wzrostu trójwymiarowych dendrytów manganowych w skałach wulkanicznych.

  • Fot. Adobe Stock

    Dziurawy kryształ traci wodę na mrozie

    Niezwykłe kryształy złożone z pierścieniowatych cząsteczek nie tylko szybko pochłaniają, ale i oddają wodę w temperaturze nawet minus 70 stopni Celsjusza - informuje „Nature”. W badaniach wzięli udział polscy naukowcy.

  • Ichiro Inoue w sterowni japońskiego lasera na swobodnych elektronach  SACLA, gdzie kontroluje parametry podwójnych impulsów promieniowania  rentgenowskiego. W ręce trzyma element optyczny służący do ogniskowania wiązki promieniowania rentgenowskiego w obszarze o rozmiarach mikrona (Żródło: SACLA / IFJ PAN)

    Zbawienne opóźnienie w reakcji atomów kryształu na lawinę fotonów z lasera

    Dzięki rentgenowskim impulsom lasera można byłoby badać strukturę materii z wielką dokładnością, tylko że… niszczą one próbkę. Używając jednak dostatecznie krótkich impulsów laserowych będzie można oglądać niezaburzoną strukturę materii - uważają naukowcy z polsko-japońskiego zespołu. Pokazali oni, że atomy pewnego kryształu reagują na lawinę fotonów z lasera z pewnym opóźnieniem.

  • Model kryształu węglika krzemu z dyslokacjami krawędziowymi  wprowadzonymi w miejscach zaznaczonych na czerwono. Na dole wygląd  pojedynczej płaszczyzny krystalograficznej. Na żółto wyróżniono miejsca,  przez które ładunki elektryczne mogą „wyciekać” do sąsiednich warstw.  (Źródło: IFJ PAN)

    Teoria ujawnia naturę niedoskonałości kryształów (węglika krzemu)

    Defekty w kryształach wpływają na strukturę całego materiału. Fizycy na przykładzie kryształu węglika krzemu pokazali, że nawet tak wymagające obliczeniowo defekty można z powodzeniem badać z dokładnością atomową za pomocą umiejętnie skonstruowanego modelu.

  • Życie

    Dyskretny urok kryształów czasu zbadał także Polak

    W marcu świat obiegła wiadomość, że amerykańskim naukowcom udało się wytworzyć kryształy czasu. Również i Polacy mają swój udział w badaniach tego nowego stanu materii. Swój przepis na takie tzw. dyskretne kryształy czasowe zaproponował wcześniej prof. Krzysztof Sacha z UJ.

  • Technologia

    Kryształy z IF PAN dla kwantowej elektroniki przyszłości

    Nowe materiały - topologiczne izolatory krystaliczne - wytworzono i zbadano w Instytucie Fizyki PAN w Warszawie. Dzięki nim uzyskiwane są niezwykłe zjawiska, które mogą kiedyś znaleźć zastosowanie w urządzeniach elektronicznych czy w spintronice.

Najpopularniejsze

  • Skan notatek prof. Wacława Borowego. Źródło: Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Rękopisów

    Biblioteka UW: wolontariusze potrzebni do odczytania rękopisów, których nie rozumie AI

  • Zmiana diety żubrów rozregulowuje ich rozród

  • Olsztyn/ Miasto chce zbadać największe jezioro, by możliwe było oczyszczenie z moczarki

  • 38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

  • Psycholog: gwałtowne przerwanie gry komputerowej w złości to ważny sygnał

  • Fot. Adobe Stock

    Zespół policystycznych jajników zmienił nazwę

  • Raport: nie wszystkie produkty ultraprzetworzone szkodzą zdrowiu

  • Wirusolog: Ebola nie przenosi się drogą powietrzną

  • Chemikalia obecne w środowisku mogą zakłócać rozwój kości u niemowląt

  • Stymulujące mózg soczewki kontaktowe pomogły myszom z depresją

10.03.2026. Na zdjęciu prof. Paweł Rowiński. PAP/Radek Pietruszka

Prof. Rowiński: erozja wolności akademickiej jest stopniowa i często niezauważalna

Erozja wolności akademickiej następuje dziś stopniowo i często niezauważalnie – powiedział PAP prof. Paweł Rowiński, prezes Europejskiej Federacji Akademii Nauk (ALLEA). Dodał, że nie polega ona na otwartych zakazach czy cenzurze, ale na presji politycznej, ekonomicznej czy instytucjonalnej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera