Jedna z dwóch płytek scyntylacyjnych nowego miernika parametrów wiązek hadronowych. (Źródło: IFJ PAN)

Naukowcy z IFJ PAN mają pomysł na zwiększenie precyzji wiązek protonów m.in. w radioterapii

Wiązki protonów znajdują obecnie zastosowanie nie tylko w wyrafinowanych eksperymentach fizyki jądrowej, ale robią coraz większą karierę w radioterapii. W tej dziedzinie są trudnym do zastąpienia narzędziem niszczenia komórek nowotworowych. Ich precyzję lekarze i fizycy mogą zwiększyć dzięki dwóm rozwiązaniom opracowanym w Centrum Cyklotronowym Bronowice IFJ PAN.

  • Fot. Adobe Stock

    Rzetelna wiedza o fizyce w czasach informacyjnego szumu. „Postępy Fizyki” w nowej formule

    W czasie, gdy wiele pism popularnonaukowych znika z rynku albo przenosi się do internetu, „Postępy Fizyki” pozostają redagowanym i bezpłatnie dostępnym źródłem wiedzy. Od 2026 r. kwartalnik Polskiego Towarzystwa Fizycznego, wydawany z Wydziałem Fizyki UW, ma nową formułę.

  • Fot. Adobe Stock

    Wielofunkcyjne nanocząstki do produkcji wodoru i budowy mikrosilników

    Wodór można traktować jako ekologiczny nośnik energii pod warunkiem otrzymywania go w czysty sposób. W nowym badaniu opisano nanocząstki z platyny i srebra, które pod wpływem światła pomagają wydzielać wodór z wody, a jednocześnie umieją poruszać się jak mikroskopijne silniki.

  • Fot. Adobe Stock

    Fizyk 40 lat po Czarnobylu: atom jest bezpiecznym i stabilnym źródłem energii

    Atom jest bezpiecznym i stabilnym źródłem energii, co sprawiają zarówno obecne normy bezpieczeństwa, jak i rozwój technologiczny - powiedział PAP fizyk z UMK w Toruniu prof. Kamil Fedus. Podkreślił, że katastrofa w Czarnobylu, która miała miejsce 40 lat temu, ma nadal główny wpływ na sferę mentalną.

  • Fot. Adobe Stock

    Skręcone światło dla świata pełnego danych

    Rosnący ruch internetowy, centra danych i systemy sztucznej inteligencji zwiększają zapotrzebowanie na pojemniejsze łącza optyczne. Jednym z obiecujących kierunków są wiązki wirowe. Badacze z Polski i Chin pokazali, że element wytwarzający takie wiązki można wydrukować bezpośrednio na końcu światłowodu.

  • Obraz obiektu M87*, w którego centrum znajduje się supermasywna czarna dziura, znajdującego się w jądrze galaktyki M87; wygenerowany na podst. danych uzyskanych Teleskopem Horyzontu Zdarzeń, źródło: Wikipedia
    Technologia

    Dziury w nanoobrazowaniu załatane dzięki… czarnym dziurom

    Jeśli naukowiec wie, czego szuka - algorytm pomoże to wypatrzyć nawet tam, gdzie pozornie jest to niewidoczne. Tak było w przypadku pierwszych zdjęć czarnej dziury, i tak może być w obrazowaniu obliczeniowym obiektów w skali nano – mówi prof. Maciej Trusiak z Politechniki Warszawskiej. Badacz pokazuje, jak dokładniej zobrazować elementy półprzewodnikowe o przekroju kilkudziesięciu atomów.

  • Fot. materiały prasowe

    Naukowcy z Polski i Ukrainy pracują nad nowymi detektorami promieniowania

    Polscy i ukraińscy naukowcy opracowują nowy typ detektorów, które potrafią jednocześnie rozpoznawać różne rodzaje promieniowania. Urządzenia będą mogły być wykorzystywane m.in. w medycynie i ochronie radiologicznej.

  • Fot. Adobe Stock

    Światło uwięzione w ultracienkiej siatce

    W fotonice od lat trwa wyścig o to, by coraz skuteczniej sterować światłem w coraz mniejszych strukturach. Polscy naukowcy pokazali, że światło podczerwone można związać w warstwie dwuselenku molibdenu o grubości zaledwie około 40 nanometrów. Ten wynik otwiera drogę do nowych, płaskich elementów fotonicznych.

  • Fot. Adobe Stock

    Jak spin elektronów wpływa na utlenianie miedzi

    Zielonkawa warstwa na starych dachach, pomnikach i elementach architektury to jeden z najbardziej rozpoznawalnych śladów chemicznych przemian metalu. Najnowsze badania pokazują, że o początku tego procesu decyduje nie tylko skład chemiczny i budowa powierzchni, ale również sposób, w jaki zachowują się elektrony na powierzchni metalu.

  • Fot. Adobe Stock
    Innowacje

    Faza błękitna w optyce: szybki i przezroczysty modulator światła

    Układ ciekłokrystaliczny, który łączy trzy cechy szczególnie poszukiwane w nowoczesnej optyce: przezroczystość, bardzo szybką odpowiedź na pole elektryczne oraz brak wrażliwości na polaryzację światła opisał zespół badaczy z Wojskowej Akademii Technicznej i Politechniki Warszawskiej.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Raport: studenci chcą zarabiać prawie 10 tys. zł na rękę, dostają ok. 4 tys. zł

  • Pozostałości napojów alkoholowych w naczyniach sprzed 4,5 tys. lat odkryto na Podlasiu

  • Badaczka z UG: przyczyną pożaru lasów w Biłgoraju mogło być podpalenie

  • Ekspertka: kleszcz to tylko pośrednik; krętki Borrelia to częściowo „prezent” od gryzoni i ptaków

  • Marcin Rosadziński po raz piąty autorem zdjęcia dnia NASA

  • Fot. Adobe Stock

    W środę 6 maja Ziemię minie stumetrowa planetoida

  • Rosja/ Udany start testowy nowej rakiety Sojuz-5 z Bajkonuru

  • Zbliża się maksimum roju meteorów Eta Akwarydów

  • Neandertalczycy wyginęli, bo tworzyli słabsze sieci społeczne

  • Badacze: AI może zacząć ewoluować jak żywy organizm

19.12.2025. Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej Marta Wachowicz. PAP/Rafał Guz

Litwa/ Prezes POLSA: bezpieczeństwo Bałtyku wymaga technologii satelitarnych i współpracy regionalnej

Monitorowanie floty cieni, ochrona infrastruktury krytycznej oraz nielegalnych połowów ryb - to tylko niektóre zadania dla sektora kosmicznego, które poprawić mogą bezpieczeństwo na Bałtyku - wskazała w rozmowie z PAP dr Marta Wachowicz, prezes POLSA. Według niej niezbędna jest tu współpraca regionalna.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera