18.07.2025 PAP/Małgorzata Sawoch

Holandia/ Naukowcy zbadali genetyczne mechanizmy odporności truskawek na szarą pleśń

Odporność truskawek i róż na szarą pleśń zależy od współdziałania wielu genów, a nie pojedynczego genu odporności – ustalili naukowcy z Uniwersytetu Wageningen w Holandii. Wyniki badań mogą pomóc hodowcom opracowywać odmiany mniej podatne na choroby grzybowe.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Najstarszy śmiertelny cios zadany neandertalczykowi z użyciem drewnianej włóczni

    Dziura w kości łopatkowej neandertalczyka sprzed 75 tys. lat może być najstarszym znanym przykładem śmiertelnego ciosu zadanego zaostrzoną, drewnianą włócznią - wynika z badań archeologów Uniwersytetu w Cambridge. To prawdopodobnie ślad walki między dwoma neandertalczykami.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Powstał robot przypominający żywą rybę

    Chińska grupa badaczy opracowała robota w kształcie ryby, w którym udało się połączyć szybkość i zwinność żywego pierwowzoru. Urządzenie może pomóc w monitorowaniu środowiska i poszukiwaniu cennych zasobów.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Wielkie zbiory danych otwierają nowe możliwości w psychiatrii. Na efekty kliniczne trzeba poczekać

    Geny, obrazy mózgu i dane ze smartfonów pomagają naukowcom lepiej poznawać zaburzenia psychiczne. Nie wystarczają jednak, by wiarygodnie przewidzieć, kto zachoruje i jakie leczenie będzie dla niego najlepsze – wynika z przeglądu opublikowanego w „World Psychiatry”.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Polinezyjczycy mają nawigację w genach

    Dzięki wyjątkowym umiejętnościom nawigacyjnym polinezyjscy żeglarze zasiedlili tysiące wysp Pacyfiku, co zapisało się w genomach wyspiarskich populacji – informuje „Science”.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Aż 40 tys. nowych dla nauki wirusów odkryto w 102 miastach

    Badania przeprowadzone w 102 miastach ujawniły ponad 40 tys. nowych dla nauki wirusów - informuje pismo „Nature Communications”. Poziom ich różnorodności jest znacznie większy, niż sądziliśmy - komentują badacze.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Alkohol zaburza odporność mózgu

    Nowe badania wskazują, że interakcja pomiędzy alkoholem a mózgiem zachodzi także za pośrednictwem komórek odpornościowych – informuje pismo „Immunity”. Naukowcy zauważyli, że komórki odpornościowe w mózgu nie tylko reagują na uszkodzenia, ale wręcz napędzają szkodliwe zmiany wywoływane przez alkohol.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Portugalia/ Ryty na skałach dowodzą, że na północy kraju ludzie żyli przed ponad 5 tys. lat

    W uznawanej za kolebkę Portugalii, północnej części tego kraju ludzie żyli przed ponad 5 tysiącami lat, wynika z badań archeologów w gminie Barco, w dystrykcie Braga. Znaleziono tam podczas tegorocznych prac wykopaliskowych 19 skał z wyżłobieniami przedstawiającymi rozmaite postacie.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Holandia/ Satelity wykryły szkody wyrządzone przez norniki na 18 tys. hektarów łąk

    Około 18 tys. hektarów łąk w Holandii zostało uszkodzonych przez norniki polne – wynika z analizy zdjęć satelitarnych naukowców z Uniwersytetu Wageningen. Badacze odróżnili szkody wyrządzone przez gryzonie od skutków suszy, obserwując regenerację roślinności po opadach deszczu.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Białe karły mogą być masywniejsze niż pozwala teoria

    W astrofizyce istnieje górny limit masy dla białego karła, zwany granicą Chandrasekhara. Najnowsze symulacje sugerują, że silne pola magnetyczne mogą pozwolić białym karłom na przekroczenie tej granicy – informuje Indyjski Instytut Naukowy.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy: mózg potrzebuje hamulców, żeby się uczyć

  • Wrocław/ Naukowiec: Wygrabianie liści z ogrodu zamienia go w biologiczną pustynię

  • Niemal 300 stanowisk i zagadkowy wizerunek władcy. Polacy badają rejon Misejdy w Sudanie

  • Szef kliniki ortopedii UCK WUM: operuję, a robot mnie pilnuje

  • Eksperci: kręgosłup jest stworzony do ruchu; już proste ćwiczenia są dobre dla jego zdrowia

  • Fot. Adobe Stock

    Alkohol zaburza odporność mózgu

  • Osoby z długim covidem mają zmienioną mikrobiotę w płucach i jamie ustnej

  • Proste krople RNA zaczęły przypominać komórki

  • Ślady pradawnego mikrobiomu jelitowego człowieka odkryto wśród odległych plemion

  • Przed stu laty urodził się Michel Foucault, jeden z najbardziej wpływowych i kontrowersyjnych filozofów

Fot. materiały prasowe

Kraków/ Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026 dla młodych naukowców – rozdane

Piotr Achinger, Dawid Kobiałka i Paweł Sikorski otrzymali Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026, przyznawane za osiągnięcia naukowe najlepszym młodym badaczom i badaczkom. Nazwiska laureatów ogłoszono w środę na gali w Zamku Królewskim na Wawelu.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera