Fot. Adobe Stock

Skręcone światło dla świata pełnego danych

Rosnący ruch internetowy, centra danych i systemy sztucznej inteligencji zwiększają zapotrzebowanie na pojemniejsze łącza optyczne. Jednym z obiecujących kierunków są wiązki wirowe. Badacze z Polski i Chin pokazali, że element wytwarzający takie wiązki można wydrukować bezpośrednio na końcu światłowodu.

  • Fot. Adobe Stock

    Światło uwięzione w ultracienkiej siatce

    W fotonice od lat trwa wyścig o to, by coraz skuteczniej sterować światłem w coraz mniejszych strukturach. Polscy naukowcy pokazali, że światło podczerwone można związać w warstwie dwuselenku molibdenu o grubości zaledwie około 40 nanometrów. Ten wynik otwiera drogę do nowych, płaskich elementów fotonicznych.

  • Fot. Adobe Stock
    Innowacje

    Faza błękitna w optyce: szybki i przezroczysty modulator światła

    Układ ciekłokrystaliczny, który łączy trzy cechy szczególnie poszukiwane w nowoczesnej optyce: przezroczystość, bardzo szybką odpowiedź na pole elektryczne oraz brak wrażliwości na polaryzację światła opisał zespół badaczy z Wojskowej Akademii Technicznej i Politechniki Warszawskiej.

  • Fot. Adobe Stock
    Człowiek

    Ekspertka: iluminacje świąteczne mają różny wpływ na środowisko w miastach i na wsi

    Świąteczne iluminacje są stałym elementem krajobrazu polskich miast. Mogą pełnić pozytywną rolę społeczną, lecz także pogłębiać problem zanieczyszczenia światłem. Ich wpływ na przyrodę zależy przede wszystkim od tego, czy pojawiają się w miastach, czy na terenach mniej zurbanizowanych.

  • Fot. Adobe Stock

    Co naprawdę skręca polaryzację światła?

    Od lat fizycy twierdzili, że w efekcie Faradaya główną rolę gra elektryczna część fali świetlnej. Nowe badania pokazują, że niesione przez nią drgania pola magnetycznego także biorą udział w zjawisku skręcania płaszczyzny polaryzacji. To zmienia sposób, w jaki powinniśmy myśleć o projektowaniu laserów i precyzyjnych czujników.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Ekspozycja na sztuczne światło w nocy może zwiększać ryzyko chorób serca

    U osób narażonych na sztuczne światło w nocy zaobserwowano większą aktywność obszarów mózgu odpowiedzialnych za reakcję na stres oraz oznaki zapalenia w ścianach tętnic, co może sprzyjać rozwojowi chorób serca - poinformowali naukowcy z Harvardu.

  • Fot. Adobe Stock

    Światło zamiast pieca w procesie wytwarzania formaldehydu

    Materiał, który pod wpływem światła widzialnego zamienia surowiec chemiczny w gotowy produkt – w temperaturze pokojowej i pod zwykłym ciśnieniem. To polska koncepcja zielonej alternatywy dla gorących, energochłonnych procesów przemysłowych wytwarzania formaldehydu.

  • Odkryto nowy typ związków z glinem, które świecą. Związki tego typu mają potencjalne zastosowanie w elektronice optycznej, np. w OLED-ach dzięki osiągnięciu maksymalnej wydajności kwantowej. Fot. Grzegorz Krzyżewski

    Polscy badacze opracowali nową klasę wydajnych materiałów emitujących światło

    Nową klasę wydajnych materiałów emitujących światło opracowali naukowcy z IChF PAN i Politechniki Warszawskiej pod kierownictwem prof. Janusza Lewińskiego. Unikalne właściwości tych materiałów czynią je bardzo obiecującym kandydatem do praktycznych zastosowań w urządzeniach optoelektronicznych.

  • Zanieczyszczenie światłem w Europie. Kolorami wskazano wpływ sztucznego światła. Źródło: David Lorenz / Wikimedia Commons.
    Kosmos

    Wystosowano listy otwarte do premiera w sprawie zanieczyszczenia sztucznym światłem

    Polskie Towarzystwo Astronomiczne oraz Light Pollution Think Tank wystosowały listy otwarte do premiera w sprawie wsparcia zmian prawnych przeciwdziałających rosnącemu zanieczyszczeniu sztucznym światłem. Coraz większe rozświetlenie nieba nocą wpływa negatywnie na zdrowie ludzi i utrudnia obserwacje nieba.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Zanieczyszczenie światłem to ogromny problem dla roślin

    Zanieczyszczenie światłem wpływa nie tylko na ludzi, ale także – i to bardzo silnie – na rośliny. Zakłóca ich wzrost, kwitnienie i odporność, co odbija się na ekosystemach, plonach i produkcji żywności. Tymczasem jest to problem, który w stosunkowo łatwy sposób można częściowo ograniczyć - uważają naukowcy.

Najpopularniejsze

  • Skan notatek prof. Wacława Borowego. Źródło: Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Rękopisów

    Biblioteka UW: wolontariusze potrzebni do odczytania rękopisów, których nie rozumie AI

  • Zmiana diety żubrów rozregulowuje ich rozród

  • Psycholog: gwałtowne przerwanie gry komputerowej w złości to ważny sygnał

  • Olsztyn/ Miasto chce zbadać największe jezioro, by możliwe było oczyszczenie z moczarki

  • 38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

  • Fot. Adobe Stock

    Zespół policystycznych jajników zmienił nazwę

  • Naukowcy podejrzewają, dlaczego większość ludzi jest praworęczna

  • Wirusolog: Ebola nie przenosi się drogą powietrzną

  • Raport: nie wszystkie produkty ultraprzetworzone szkodzą zdrowiu

  • Chemikalia obecne w środowisku mogą zakłócać rozwój kości u niemowląt

10.03.2026. Na zdjęciu prof. Paweł Rowiński. PAP/Radek Pietruszka

Prof. Rowiński: erozja wolności akademickiej jest stopniowa i często niezauważalna

Erozja wolności akademickiej następuje dziś stopniowo i często niezauważalnie – powiedział PAP prof. Paweł Rowiński, prezes Europejskiej Federacji Akademii Nauk (ALLEA). Dodał, że nie polega ona na otwartych zakazach czy cenzurze, ale na presji politycznej, ekonomicznej czy instytucjonalnej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera