Jezioro Roś. 07.07.2009 PAP/Artur Reszko

Nawet niewielka ilość sztucznego światła zakłóca nocne życie w jeziorach

Nawet umiarkowane sztuczne światło docierające nocą do powierzchni jeziora może zmieniać rozmieszczenie drapieżników i ich ofiar oraz zakłócać naturalne migracje zooplanktonu. Ograniczanie światła docierającego do zbiorników wodnych może pomagać w zachowaniu naturalnych relacji między organizmami wodnymi.

  • Fot. Adobe Stock

    Czy świecące bakterie mogą dostarczać światło w reaktorze produkującym wodór?

    Fotokatalityczna produkcja wodoru wymaga doprowadzenia światła do materiału prowadzącego reakcję. Zespół z Uniwersytetu Gdańskiego i IFJ PAN sprawdził, czy jego źródłem mogą być świecące bakterie umieszczone wewnątrz reaktora. Ich blask okazał się na razie zbyt słaby.

  • Fot. Adobe Stock

    Jak sprawdzić termometr przy –268 st. C? Polacy mierzą temperaturę światłem

    Fizycy z UMK w Toruniu zmierzyli temperaturę wodoru od 4,9 do 7,8 K, odczytując ją z poszerzenia linii widmowej wywołanego ruchem cząsteczek. Metoda nie wymaga kalibracji względem innego termometru, a ten sam pomiar pozwolił także wyznaczyć ciśnienie i sprawdzić przewidywania elektrodynamiki kwantowej.

  • Fot. Adobe Stock

    Skręcone światło dla świata pełnego danych

    Rosnący ruch internetowy, centra danych i systemy sztucznej inteligencji zwiększają zapotrzebowanie na pojemniejsze łącza optyczne. Jednym z obiecujących kierunków są wiązki wirowe. Badacze z Polski i Chin pokazali, że element wytwarzający takie wiązki można wydrukować bezpośrednio na końcu światłowodu.

  • Fot. Adobe Stock

    Światło uwięzione w ultracienkiej siatce

    W fotonice od lat trwa wyścig o to, by coraz skuteczniej sterować światłem w coraz mniejszych strukturach. Polscy naukowcy pokazali, że światło podczerwone można związać w warstwie dwuselenku molibdenu o grubości zaledwie około 40 nanometrów. Ten wynik otwiera drogę do nowych, płaskich elementów fotonicznych.

  • Fot. Adobe Stock
    Innowacje

    Faza błękitna w optyce: szybki i przezroczysty modulator światła

    Układ ciekłokrystaliczny, który łączy trzy cechy szczególnie poszukiwane w nowoczesnej optyce: przezroczystość, bardzo szybką odpowiedź na pole elektryczne oraz brak wrażliwości na polaryzację światła opisał zespół badaczy z Wojskowej Akademii Technicznej i Politechniki Warszawskiej.

  • Fot. Adobe Stock
    Człowiek

    Ekspertka: iluminacje świąteczne mają różny wpływ na środowisko w miastach i na wsi

    Świąteczne iluminacje są stałym elementem krajobrazu polskich miast. Mogą pełnić pozytywną rolę społeczną, lecz także pogłębiać problem zanieczyszczenia światłem. Ich wpływ na przyrodę zależy przede wszystkim od tego, czy pojawiają się w miastach, czy na terenach mniej zurbanizowanych.

  • Fot. Adobe Stock

    Co naprawdę skręca polaryzację światła?

    Od lat fizycy twierdzili, że w efekcie Faradaya główną rolę gra elektryczna część fali świetlnej. Nowe badania pokazują, że niesione przez nią drgania pola magnetycznego także biorą udział w zjawisku skręcania płaszczyzny polaryzacji. To zmienia sposób, w jaki powinniśmy myśleć o projektowaniu laserów i precyzyjnych czujników.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Ekspozycja na sztuczne światło w nocy może zwiększać ryzyko chorób serca

    U osób narażonych na sztuczne światło w nocy zaobserwowano większą aktywność obszarów mózgu odpowiedzialnych za reakcję na stres oraz oznaki zapalenia w ścianach tętnic, co może sprzyjać rozwojowi chorób serca - poinformowali naukowcy z Harvardu.

  • Fot. Adobe Stock

    Światło zamiast pieca w procesie wytwarzania formaldehydu

    Materiał, który pod wpływem światła widzialnego zamienia surowiec chemiczny w gotowy produkt – w temperaturze pokojowej i pod zwykłym ciśnieniem. To polska koncepcja zielonej alternatywy dla gorących, energochłonnych procesów przemysłowych wytwarzania formaldehydu.

Najpopularniejsze

  • 10.09.2026. Niski stan wody w Wiśle w Warszawie. PAP/Leszek Szymański

    Badacze: w Warszawie stan wody w Wiśle spada, bo dno rzeki ulega erozji

  • Minister nauki: nie chcemy wprowadzać obostrzeń na uczelniach, ale musimy zadbać o bezpieczeństwo

  • Prof. Lichocka: Na liście Polaków nominowanych do Nobla z chemii brakuje Jana Czochralskiego

  • "Pająkopodobny" koniec ogona żmii rogatej - ze strukturami niepodobnymi do niczego

  • Pierwsze w Polsce operacje jaskry nową bezinwazyjną metodą - w warszawskim szpitalu 

  • Fot. Adobe Stock

    Uciskanie kości pomaga regenerować mózg

  • Małpie wszczepiono wyhodowaną w laboratorium tkankę przysadki

  • Holandia/ Archeolodzy odkryli ślady z czasów prehistorycznych pod kompleksem parlamentarnym w Hadze

  • Odkryto komórki, które wspierają regenerację serca

  • Mózg ma centrum sterowania, które pomaga organizmowi reagować na zimno

Warszawa, 09.10.2026. Na zdjęciu z 7 bm. menedżer misji kosmicznych NASA Artur B. Chmielewski i dziennikarka Agnieszka Kliks-Pudlik w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej w Warszawie. Artur B. Chmielewski był gościem Studia PAP. (ad) PAP/Leszek Szymański

A. Chmielewski z NASA: polecimy na Księżyc nie na dzień-dwa, ale żeby zostać na dłużej

Oczy inżynierów kosmicznych znów są skierowane w stronę Księżyca. Menedżer misji kosmicznych Artur Chmielewski z NASA podkreślił w Studiu PAP, że kolejnym krokiem nie jest podróż na dzień lub dwa, ale pozostanie tam na dłużej. A z tym związane są liczne wyzwania, np. przygotowanie robotów do budowy bazy.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera