Francuz Henri B. Kagan i Japończyk Kenso Soai zostali tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla z chemii - ogłosił w środę w Sztokholmie Komitet Noblowski. Badaczy doceniono za „odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej”.
Belgijski fizyk Francisa Halzen został we wtorek laureatem Nagrody Nobla z fizyki. Komitet Noblowski docenił go za pomysł gigantycznego detektora nieuchwytnych cząstek zanurzonego w lodach Antarktydy. Co ciekawe, tę koncepcję przyszły noblista przedstawił w 1988 r. w Łodzi.
Detektor IceCube, którego koncepcję stworzył tegoroczny laureat Nobla z fizyki Francis Halzen, to nieocenione źródło wiedzy dla astrofizyków. Wysokoenergetyczne cząstki, które rejestruje mogą powstawać w odległych częściach kosmosu - wskazały w rozmowie z PAP ekspertki z Narodowego Centrum Badań Jądrowych.
Detektor IceCube, którego koncepcję stworzył tegoroczny laureat Nobla z fizyki, zastępuje ogromny teleskop i pozwala badać cząstki widma, czyli neutrina – powiedział PAP prof. Ariel Goobar z Uniwersytetu Sztokholmskiego. Astrofizyk zwrócił uwagę, że urządzenie otworzyło „nowe okno” do obserwacji Wszechświata.
Obserwacje wysokoenergetycznych neutrin w eksperymencie IceCube mówią nam bardzo dużo o ekstremalnych środowiskach we Wszechświecie. Łączenie tych danych z falami grawitacyjnymi i klasyczną astronomią otwiera nowe okno do obserwacji kosmosu – tłumaczą fizycy i astrofizycy z Uniwersytetu Warszawskiego znaczenie tegorocznego Nobla z fizyki.
Chociaż nazwisko Francisa Halzena nie pojawiało się wśród kandydatów do Nobla z fizyki, to nagroda jest jak najbardziej zasłużona. Przyznano ją za dokonania stosunkowo niedawne, odnoszące się do podstaw fizyki - ocenił w rozmowie z PAP dr hab. Dariusz Kajewski, prof. Uniwersytetu Śląskiego.
Lód antarktyczny można wykorzystać do badania maleńkich, rozpędzonych cząstek kosmicznych. Ten pomysł i jego późniejsza realizacja przyniosły Francisowi Halzenowi z Belgii Nagrodę Nobla z fizyki.
Laureatem Nagrody Nobla z fizyki w 2026 r. został Francis Halzen. Komitet Noblowski docenił go za „kluczowy wkład w powstanie detektora IceCube Neutrino Observatory i odkrycie neutrin wysokich energii pochodzenia astrofizycznego” .
Tegoroczna Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny honoruje stworzenie optogenetyki. To przełomowa metoda pozwalająca sterować pracą neuronów za pomocą światła. Nagrodą podzielą się Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel.