Plewiska, 24.09.2024. PAP/Jakub Kaczmarczyk

Dyniami straszono na polskiej wsi na długo przed modą na Halloween

Choć wydrążona i podświetlona dynia kojarzy się dziś przede wszystkim z Halloween, podobne zabawy znano na polskich wsiach już przed II wojną światową, a sama dynia pojawiła się na ziemiach polskich już w XVI wieku.

  • Bulla ołowiana z Lukovca, obie strony. Po lewej strona z godnością — EPISC, czyli episcopus; po prawej strona z imieniem STEPHANVS, ujętym między dwiema czteropłatkowymi rozetami. Podziałka 1 cm. Fot. Fabian Welc.

    Chorwacja/Jedna z najstarszych pieczęci biskupich wschodniego Adriatyku odkryta na wysepce Lukovac

    Ołowianą pieczęć (bullę) biskupa Stefana, wstępnie datowaną na VI–VII w., odkryli polscy i chorwaccy archeolodzy na wysepce Lukovac w Chorwacji. Zdaniem badaczy może to być jedna z najstarszych znanych biskupich pieczęci ze wschodniego Adriatyku. Tożsamość jej właściciela nie jest znana.

  • Źródło: dr Radosław Gurdak

    Zdjęcia satelitarne pomagają w zbadaniu starożytnego egipskiego miasta

    Zdjęcia satelitarne pomogą archeologom zbadać zasięg i zabudowę miasta sprzed dwóch tysięcy lat w regionie Marina El-Alamein na wybrzeżu Egiptu. Eksperci POLSA i UJ wykorzystują dane z satelitów, by szybciej rozpoznawać pozostałości dawnej zabudowy i ograniczyć ingerencję w stanowisko archeologiczne.

  • Siedziba Polskiej Akademii Nauk oraz Towarzystwa Naukowego w Pałacu Staszica w Warszawie (az/ibor) PAP/ Albert Zawada

    Polska Akademia Nauk ma już 75 lat

    30 października 1951 r. została powołana Polska Akademia Nauk. Władze PRL-u chciały przy jej pomocy podporządkować sobie naukowców, ale to się nie udało.

  • Rekonstrukcja wizerunku kobiety z cmentarzyska w Pniu Źródło: Projekt Pień/TSE Ewolucja

    Kolejne badania Zosi z cmentarzyska w Pniu, pomagają ustalić stan jej zdrowia przed śmiercią

    Trwają badania szczątków z cmentarzyska w Pniu. Archeolodzy chcą sprawdzić m.in., czy istniał wspólny czynnik, który prowadził do wielu drastycznych form pochówku na tym cmentarzysku? Zabiegają też o to, by w Polsce pozostała rekonstrukcja twarzy Zosi - dziewczyny pochowanej tam ok. połowy XVII w.

  • Fot. Adobe Stock

    Lublin/ Wręczono nagrody w konkursie na najlepsze prace polonistyczne

    Najlepsze polonistyczne prace magisterskie zostały nagrodzone we wtorek w Lublinie podczas ogłoszenia wyników Ogólnopolskiego Konkursu im. Profesora Czesława Zgorzelskiego. W tym roku napłynęło 26 prac w kategoriach: językoznawstwo i literaturoznawstwo.

  • Źródło: prof. Marta Osypińska

    Tanzania / Neolityczne pochówki pasterzy, kości plejstoceńskiej żyrafy wśród polskich odkryć w Serengeti

    Szczątki kilku osób z neolitycznej społeczności pasterskiej, a także czaszkę wymarłej, plejstoceńskiej żyrafy, odkryli polscy archeolodzy w pierwszym sezonie badań w Parku Narodowym Serengeti w Tanzanii. - Skala odkryć kompletnie nas zaskoczyła – komentuje prof. Marta Osypińska z UWr.

  • Bitwa pod Lepanto, autor: Laureys a Castro. Źródło: Wikipedia, domena publiczna

    Hiszpania/ Odzyskano poszukiwaną kilkadziesiąt lat bullę papieską z XVI w.

    Funkcjonariusze hiszpańskiej żandarmerii odzyskali poszukiwaną od kilku dekad bullę papieską z XVI w. Dokument był przechowywany w domu jednego z mieszkańców Andaluzji.

  • Tzw. Modlitewnik królowej Bony, Sigismundo de Sigismundi (skryba), Attavanti, Attavante degli (1452-ca 1517) i warsztat (miniatury). Źródło: Zamek Królewski w Warszawie - Muzeum

    Prof. Soszyński: fragmenty średniowiecznych manuskryptów wciąż nieodkryte na bibliotecznych półkach

    W Polsce zachowało się ok. 8,5 tys. średniowiecznych rękopisów bibliotecznych, a w oprawach nowszych ksiąg znajdują się tysiące nieznanych dotąd fragmentów manuskryptów pergaminowych. Ich katalogowanie i zabezpieczanie to spory problem - mówi dr hab. Jacek Soszyński, prof. Instytutu Historii Nauki PAN.

  • Fot. Wikipedia/ domena publiczna

    160 lat temu urodził się Kazimierz Twardowski, jedna z najważniejszych postaci w historii polskiej nauki

    We wtorek przypada 160. rocznica urodzin Kazimierza Twardowskiego, twórcy słynnej Szkoły Lwowsko-Warszawskiej i jednej z najważniejszych postaci w historii polskiej nauki. Przyczynił się do rozwoju polskiej filozofii, logiki i matematyki na światowym poziomie.

Najpopularniejsze

  • Źródło: Weronika Baranowska

    Szopy pracze zajmują budki lęgowe i zagrażają ptakom w PN Ujście Warty

  • Naukowiec: zlikwidowane w Małopolsce gniazdo szerszenia żółtonogiego mieściło ok. tysiąca owadów

  • Cztery stwierdzenia zamiast dwudziestu. Polscy naukowcy skrócili skalę samotności

  • Zlikwidowano pierwsze w Polsce gniazdo szerszenia azjatyckiego, ale wiosną będą kolejne

  • NCN: nie planujemy dalszych ograniczeń dot. wniosków o granty; naukowcy krytycznie o wprowadzonych już zmianach

  • Fot. Adobe Stock

    Spożycie oliwy z oliwek przed węglowodanami może ograniczyć wzrost poziomu cukru we krwi

  • USA/ Rosną zachorowania na zaawansowanego raka jelita grubego wśród nastolatków

  • Elektroniczny implant może zastąpić leki na cukrzycę typu 2

  • Nie tylko „zły” cholesterol ma znaczenie

  • Optogenetyczna terapia pomogła w zwyrodnieniu siatkówki

Warszawa, 01.11.2025. PAP/Albert Zawada

Psycholożka: żałoba nie ma daty ważności, a Wszystkich Świętych może nasilać poczucie straty

Żałoba nie ma daty ważności, a Wszystkich Świętych może nasilać poczucie straty. Pustka i samotność są naturalną częścią żałoby, ale jeśli smutek długotrwale uniemożliwia codzienne funkcjonowanie, warto szukać pomocy – powiedziała PAP psycholożka i psychotraumatolożka Joanna Chmiel-Starzyńska.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera