EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

Francis Halzen - laureatem tegorocznej Nagrody Nobla z fizyki

Laureatem Nagrody Nobla z fizyki w 2026 r. został Francis Halzen. Komitet Noblowski docenił go za „kluczowy wkład w powstanie detektora IceCube Neutrino Observatory i odkrycie neutrin wysokich energii pochodzenia astrofizycznego” .

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Cukier pogarsza szkody dot. jelit, spowodowane antybiotykami

    Łączenie spożycia cukru z przyjmowaniem antybiotyków nasila uszkodzenia mikrobiomu jelitowego, wywoływane przez leki. Przy niektórych poważnych chorobach jest to szczególnie niebezpieczne.

  • Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan. EPA/OLGA FEDOROVA 22.09.2026
    Świat

    Turcja/ Erdogan przeciw militaryzacji przestrzeni kosmicznej

    Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan, otwierając w poniedziałek w Antalyi 77. Międzynarodowy Kongres Astronautyczny (IAC), sprzeciwił się militaryzacji przestrzeni kosmicznej. Mówił także o realizacji ambicji kosmicznych swojego kraju.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Mózg ma centrum sterowania, które pomaga organizmowi reagować na zimno

    Mało znany obszar mózgu, który w niskich temperaturach zwiększa apetyt, pobudza organizm do wytwarzania ciepła oraz zużywania większej ilości energii, odkryli naukowcy z University of South Florida (USA). W przyszłości mechanizm ten może stać się celem terapii otyłości i cukrzycy typu 2.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Neutrina determinują los umierających gwiazd masywnych

    Zjawisko zwane oscylacjami neutrin okazuje się mieć dużo większe znaczenie dla końcowej ewolucji gwiazd o dużych masach, niż do tej pory sądzono – podał Uniwersytet Kopenhaski z Danii.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Groty włóczni pokazują, jak ludzie epoki lodowcowej poznawali nowe tereny

    Analiza około 500 kamiennych grotów włóczni pokazała, jak mieszkańcy doliny rzeki Tennessee pod koniec epoki lodowcowej przystosowywali się do nieznanego środowiska i gospodarowali dostępnymi surowcami. 

  • EPA/PONTUS LUNDAHL 5.10.2026
    Świat

    Sekretarz Komitetu Noblowskiego: optogenetyka działa jak przełącznik włączający lub wyłączający neurony

    Optogenetyka, ktora rozwinęła się dzieki pracom tegorocznych noblistów, działa jak przełącznik, który pozwala włączać i wyłączać neurony. Odbywa się to z niezwykłą precyzją i szybkością – wyjaśnił w rozmowie z PAP prof. Thomas Perlmann, sekretarz Komitetu Noblowskiego Instytutu Karolinska w Sztokholmie.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    "Sowy" mogą potrzebować wcześniejszej emerytury

    Osoby z późnym chronotypem mają o 1,7 proc. wyższe ryzyko dot. potrzeby przejścia na wcześniejszą emeryturę, niż osoby z chronotypem porannym. Znaczenie mogą mieć zaburzenia biologicznego zegara oraz gorsze nawyki związane ze zdrowiem.

  • EPA/PONTUS LUNDAHL 5.102026
    Świat

    Nobel z fizjologii i medycyny 2026 za metodę badawczą, która zmieniła rozumienie mózgu

    Optogenetyka to metoda badawcza, która fundamentalnie zmieniła nasze rozumienie mózgu. Za prace, które doprowadziły do jej powstania i rozwoju, Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel zostali nagrodzeni Noblem z fizjologii i medycyny.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Mózg psa dzieli ludzką mowę na słowa podobnie jak mózg człowieka

    Mózg psa potrafi wychwytywać poszczególne słowa z ciągłego strumienia ludzkiej mowy, kierując się przede wszystkim układem spółgłosek. Podobny mechanizm znano dotąd tylko u ludzi - informuje czasopismo „Science".

Najpopularniejsze

  • Limnigraf 1932, źródło NAC, sygnatura 1-G-4449

    Ponad 82 tys. dni pomiarów stanów Wisły. Unikalna baza pokazuje, jak rzeka zmieniała się przez 225 lat

  • Tysiąc kości sprzed 240 mln lat. Miedary kryją największy na świecie zbiór szczątków tanystrofów

  • Pomorskie / W grobach z Czarnówka znaleziono ślady starożytnych poduszek lub materacy

  • Eksperci: samotność w żałobie bywa dojmująca i długa

  • Gaudeamus igitur - rusza nowy rok akademicki po rekordowej rekrutacji tzw. podwójnego rocznika

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy w „Science”: Europa zbyt często traci dobre pomysły między laboratorium a rynkiem

  • Naukowcy wyróżnili pięć profili mózgu związanych z depresją

  • Więcej snu REM i snu głębokiego wiąże się z niższym ryzykiem dziesiątek chorób

  • Niekonsekwencja w stosowaniu zasad przez rodziców to więcej trudności emocjonalnych u dzieci

  • Koty mają w moczu chemiczny „dowód osobisty”

 Rudolf Weigl, Ludwik Hirszfeld, Kazimierz Funk oraz Napoleon Cybulski. Źródło zdjęć: NAC, Wikipedia

Historyczka nauki: wśród Polaków nominowanych do medycznego Nobla widzę cztery wielkie postaci

75 nominacji dla Rudolfa Weigla, pionierskie prace Hirszfelda nad grupami krwi czy pojęcie witaminy stworzone przez Funka – dr Renata Paliga z Instytutu Historii Nauki PAN przybliża sylwetki najwybitniejszych polskich kandydatów do medycznego Nobla w latach 1901–1976.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera