RSS Materia i energia https://scienceinpoland.pap.pl/ pl Mniej zagadkowe początki "pyłowych gigantów" https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C85793%2Cmniej-zagadkowe-poczatki-pylowych-gigantow.html <a href="/aktualnosci/news%2C85793%2Cmniej-zagadkowe-poczatki-pylowych-gigantow.html" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202101/38173368_36479167.jpg?itok=JN8AphKX" width="280" height="155" alt="" typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Już w młodym Wszechświecie powstały tysiące ogromnych galaktyk, bogatych w gwiazdy i pył. Dla astronomów ich badania były prawdziwym wyzwaniem. Naukowcy m.in. z NCBJ badając 300 odległych, zapylonych galaktyk, wykrytych za pomocą urządzenia ALMA rzucili nowe światło na procesy fizyczne związane z wytwarzaniem pyłu, metali i gwiazd w ewolucji galaktyk. Wed, 13 Jan 2021 12:10:00 +0100 naukawpolsce.pap.pl 85793 at naukawpolsce.pap.pl Najnowszy, femtosekundowy laser z IChF PAN https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C85792%2Cnajnowszy-femtosekundowy-laser-z-ichf-pan.html <a href="/aktualnosci/news%2C85792%2Cnajnowszy-femtosekundowy-laser-z-ichf-pan.html" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202101/9310a.jpg?itok=4UcRaKde" width="280" height="155" alt="Laser skonstruowany przez zespół dr. Yuriya Stepanenki można dostrajać podobnie, jak dostrajamy radio, by złapać ulubioną stację. Tyle, że z femtosekundową precyzją. Do zdjęcia pozowała doktorantka Cássia Corso Silva z Instytutu Chemii Fizycznej PAN, fot: Grzegorz Krzyżewski." typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Uchwycenie na żywo przemian chemicznych we wnętrzu komórki to jedno z wielu potencjalnych zastosowań najnowszego, femtosekundowego lasera stworzonego przez zespół naukowców pod kierunkiem dr. Yuriya Stepanenki z zespołu Ultraszybkich Technik Laserowych przy IChF PAN. Tue, 12 Jan 2021 14:01:00 +0100 naukawpolsce.pap.pl 85792 at naukawpolsce.pap.pl Nowy dwuwymiarowy nadprzewodnik topologiczny https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C85753%2Cnowy-dwuwymiarowy-nadprzewodnik-topologiczny.html <a href="/aktualnosci/news%2C85753%2Cnowy-dwuwymiarowy-nadprzewodnik-topologiczny.html" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202101/38144269_26660136.jpg?itok=jwd-6Q2H" width="280" height="155" alt="Fot. Fotolia" typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Udało się wytworzyć nowy dwuwymiarowy nadprzewodnik cechujący się nietrywialnymi właściwościami topologicznymi. W badaniach - opublikowanych w Nature - uczestniczyli fińscy naukowcy z uniwersytetów w Aalto i Helsinkach oraz dr Szczepan Głodzik z UMCS. Sat, 09 Jan 2021 09:10:00 +0100 naukawpolsce.pap.pl 85753 at naukawpolsce.pap.pl Polscy fizycy eksperymentują w międzynarodowym laboratorium pod Moskwą https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C85659%2Cpolscy-fizycy-eksperymentuja-w-miedzynarodowym-laboratorium-pod-moskwa.html <a href="/aktualnosci/news%2C85659%2Cpolscy-fizycy-eksperymentuja-w-miedzynarodowym-laboratorium-pod-moskwa.html" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202012/37161077_17041385.jpg?itok=9S50oi4e" width="280" height="155" alt="Źródło: Fotolia" typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Badania superciężkich pierwiastków, prace nad nanomateriałami do magazynowania energii, badania rozwoju Wszechświata tuż po Wielkim Wybuchu - takie możliwości daje Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych w Dubnej, którego członkiem jest Polska. O polskim wkładzie w prowadzone tam badania opowiada prof. Michał Waligórski. Tue, 05 Jan 2021 08:00:00 +0100 naukawpolsce.pap.pl 85659 at naukawpolsce.pap.pl IFJ PAN: mapa deformacji jąder atomowych przypomina kształtem górski krajobraz https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C85654%2Cifj-pan-mapa-deformacji-jader-atomowych-przypomina-ksztaltem-gorski <a href="/aktualnosci/news%2C85654%2Cifj-pan-mapa-deformacji-jader-atomowych-przypomina-ksztaltem-gorski" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202012/IFJ20201230_foto1PLs-1.jpg?itok=H0LwY2qG" width="280" height="155" alt="Krajobraz deformacji jądra niklu-64. Wydłużone, spłaszczone minima lokalne i sferyczne minimum główne są oznaczone odpowiednio czerwonymi, zielonymi i niebieskimi elipsoidami. (Źródło: IFJ PAN)" typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Do niedawna uważano, że jedynie jądra bardzo masywnych pierwiastków mogą posiadać wzbudzone stany ze spinem zerowym o zwiększonej stabilności, w których przyjmują kształt znacznie różniący się od ich kształtu normalnego. Międzynarodowy zespół badaczy m.in. z Polski w wykazał, że stany takie istnieją również w dużo lżejszych jądrach niklu. Wed, 30 Dec 2020 14:00:00 +0100 naukawpolsce.pap.pl 85654 at naukawpolsce.pap.pl Porowata ciecz jonowa badana m.in. na UAM - "Cząsteczką Roku" https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C85417%2Cporowata-ciecz-jonowa-badana-min-na-uam-czasteczka-roku.html <a href="/aktualnosci/news%2C85417%2Cporowata-ciecz-jonowa-badana-min-na-uam-czasteczka-roku.html" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202012/37980129_37980115.jpg?itok=YXR_0ozO" width="280" height="155" alt="Fotolia" typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Porowata ciecz jonowa, badana m.in. na UAM, wygrała w plebiscycie na cząsteczkę roku 2020. W konkursie ogłoszonym przez czasopismo &quot;Chemical &amp; Engineering News&quot; można było głosować na opisane w tym roku molekuły nie mające związku z COVID-19. Thu, 17 Dec 2020 08:00:00 +0100 naukawpolsce.pap.pl 85417 at naukawpolsce.pap.pl ALICJA w Wielkim Zderzaczu Hadronów podsłuchuje rozmowy dziwnej materii https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C85293%2Calicja-w-wielkim-zderzaczu-hadronow-podsluchuje-rozmowy-dziwnej-materii.html <a href="/aktualnosci/news%2C85293%2Calicja-w-wielkim-zderzaczu-hadronow-podsluchuje-rozmowy-dziwnej-materii.html" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202012/201901-004_03.jpg?itok=d2-Qd3L-" width="280" height="155" alt="Fot: Widok eksperymentu ALICE w CERN. Źródło: Julien Ordan, CERN " typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Detektor ALICE w Wielkim Zderzaczu Hadronów bada dziwną materię - oddziaływania cząstek dziwnych. Badania te - nowe wyniki opublikowano w &quot;Nature&quot; - pomogą lepiej zrozumieć, co się dzieje we wnętrzach gwiazd neutronowych. W eksperymencie biorą udział Polacy. Wed, 09 Dec 2020 18:00:00 +0100 naukawpolsce.pap.pl 85293 at naukawpolsce.pap.pl Eksperyment BOREXINO rzuca nowe światło na to, jak Słońce produkuje energię https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C85011%2Ceksperyment-borexino-rzuca-nowe-swiatlo-na-jak-slonce-produkuje-energie.html <a href="/aktualnosci/news%2C85011%2Ceksperyment-borexino-rzuca-nowe-swiatlo-na-jak-slonce-produkuje-energie.html" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202011/2018-03-04040_cover_1_0.jpg?itok=Mi6Ht6c7" width="280" height="155" alt="Artystyczna wizja sfery detektora BOREXINO w połączeniu z tarczą słoneczną. Fot: Maxim Gromov, Borexino Collaboration" typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Słońce produkuje energię zamieniając wodór w hel głównie w tzw. cyklu PP (proton-proton), ale i w cyklu CNO (węglowo-azotowo-tlenowym) - bardzo istotnym zwłaszcza w większych gwiazdach. W eksperymencie BOREXINO - z udziałem Polaków - po raz pierwszy zarejestrowano słoneczne neutrina z cyklu CNO. Fri, 27 Nov 2020 08:10:00 +0100 naukawpolsce.pap.pl 85011 at naukawpolsce.pap.pl Elektryzujące zestalanie się cieczy lepiej zrozumiane https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C84665%2Celektryzujace-zestalanie-sie-cieczy-lepiej-zrozumiane.html <a href="/aktualnosci/news%2C84665%2Celektryzujace-zestalanie-sie-cieczy-lepiej-zrozumiane.html" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202011/37627926_37627899.jpg?itok=G06Zu48j" width="280" height="155" alt="Fot. Fotolia" typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Ciecz elektroreologiczna pod wpływem pola elektrycznego w krótkim czasie zwiększa swoją lepkość i tworzy ciało stałe. Grupa z Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej wyjaśnia, na czym to zjawisko polega. Sun, 08 Nov 2020 07:10:00 +0100 naukawpolsce.pap.pl 84665 at naukawpolsce.pap.pl Iskry z kota a czarne dziury. Rozwiązano antyczną zagadkę, jak elektryzują się ciała https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news%2C84256%2Ciskry-z-kota-czarne-dziury-rozwiazano-antyczna-zagadke-jak-elektryzuja-sie <a href="/aktualnosci/news%2C84256%2Ciskry-z-kota-czarne-dziury-rozwiazano-antyczna-zagadke-jak-elektryzuja-sie" hreflang="pl"><img src="/sites/default/files/styles/lista_depesz_280x155/public/202010/PAP_nr3-1_0.jpg?itok=TJQcBOkS" width="280" height="155" alt="Alejandro Jenkins z popiersiem Talesa z Miletu i Robert Alicki z kotką Liv. Fot: Maria Alicka" typeof="Image" class="img-responsive" /> </a> <br />Elektryzująca się wykładzina, iskry, które lecą z głaskanego kota, niesforne włosy uwolnione zimą spod czapki... Choć to bardzo stare eksperymenty, to ich wyjaśnienie w mikroskali wcale nie było dotąd jasne. Aż rozgryzł to wreszcie duet fizyków z Polski i Kostaryki. A w badaniach pomogły... osiągnięcia dotyczące opisu czarnych dziur. Wed, 14 Oct 2020 10:09:00 +0200 naukawpolsce.pap.pl 84256 at naukawpolsce.pap.pl