19.06.2019
PL EN
31.01.2019 aktualizacja 31.01.2019

Buonomano: poczucie czasu ma kluczowe znacznie dla zrozumienia ludzkiego umysłu

Nie można zrozumieć ludzkiego umysłu bez opisania sposobu, w jaki mózg odczuwa czas, tworzy jego reprezentacje i go określa – przekonuje prof. Dean Buonomano w książce „Mózg władca czasu".

Autor jest neurobiologiem i psychologiem Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, jednym z najbardziej znanych badaczy z zakresu neuronauki czasu. Twierdzi on, że sam mózg to wspaniały zegar.

„Twój mózg nieustannie mierzy czas, kiedy rozmawiasz, precyzyjnie określa długość trwania każdej sylaby, a także dźwięków, gdy słuchasz muzyki, wie, ile trwa doba, a nawet miesiąc” – wylicza prof. Buonomano.

Mózg wytwarza też poczucie czasu, które podlega różnym złudzeniom i zniekształceniom: mózg może sprawić, że dzień będzie wydawać się krótszy niż godzina, a minuta dłuższa od dnia. Bo poczucie czasu wydłuża się w niektórych sytuacjach, szczególnie w zagrożeniu życia.

Tylko człowiek ma takie zdolności. Tylko on potrafi przewidywać przyszłość, tworzyć projekcje nas samych w przyszłości. Mózg jest swoistym wehikułem czasu, umożliwia podróże w czasie, w przód i wstecz. Bez tej umiejętności mógłby nie przetrwać, nie stworzyłby cywilizacji.

„Bez zdolności umysłowego przenoszenia się w przyszłość nasz gatunek nie przekształciłby kawałka obsydianu w narzędzie ani pojąłby, że dzięki zasianym nasionom można zapewnić sobie przeżycie w przyszłości” – pisze Buonomano.

Zdaniem amerykańskiego specjalisty, poczucie czasu to zarówno dar, jak i przekleństwo. Skutkiem tej umiejętności jest bowiem nieuchronna konstatacja, że nasz czas jest skończony i przelotny. Że nasz byt jest jedynie doczesny, a my jesteśmy śmiertelni.

A co z czasem poza naszym umysłem, czy może się zmienić niezależnie od naszego mózgu? Albert Einstein dowiódł wraz ze szczególną teorią względności, że zegary tykają w różnym tempie w zależności od prędkości. Poruszając się z prędkością bliską prędkości światła, można byłoby wolniej się starzeć. Teoretycznie.

Niestety, nie jest to prawda, ponieważ nic nie wiadomo o tym, że pod wpływem prędkości wolniej przebiegają procesy biologiczne. Poza tym jest to tylko eksperyment myślowy, człowiek ze względu na masę nie jest w stanie poruszać się z prędkością światła.

Pozostaje jeszcze jeden dylemat: czy możliwa jest podróż w czasie? Nikomu to się jeszcze nie udało i wydaje się, że nie będzie to możliwe. Jednak w tym przypadku fizycy nie wykluczają takiej możliwości, ale tylko dlatego, że nikt na razie nie potrafi dowieść, że nie jest to możliwe. (PAP)

Autor: Zbigniew Wojtasiński

zbw/ agt/

Zapisz się na newsletter
Copyright © Fundacja PAP 2019